نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور

یادداشت/

بازتاب تجربه خدمت فرهنگی در شهرستان حمیدیه

«حمیدیه؛ فصلی از خدمت، کتاب و امید» روایت یک کتابدار از روزهای فرهنگ‌سازی در شهر، که با ارتباط با کودکان و نوجوانان و تلاش برای گسترش فرهنگ کتابخوانی در این شهرستان پرداخت.

یادداشتی درباره اثری ماندگار در واژه‌پژوهی و گویش‌شناسی ایران؛

«فرهنگ لغات متشابه»؛ میراث یک عمر پژوهش برای پاسداری از واژگان و گویش‌های ایرانی

مسئول کتابخانه عمومی خلیج فارس بوشهر، در پژوهشی علمی به معرفی و بررسی کتاب «فرهنگ لغات متشابه» پرداخت.

به مناسبت روز بزرگداشت حکیم عمر خیام؛

چگونه خیام بخوانیم؟

خیام را نباید فقط با چند رباعی مشهور یا چند برداشت رایج شناخت. خواندن او نیازمند درنگ، توجه به زبان، شناخت قالب رباعی، آگاهی از مسئله انتساب رباعیات و گفت‌وگو با لایه‌های پنهان اندیشه اوست.

یادداشت دبیرکل نهاد به مناسبت روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی؛

پاسداشت زبان فارسی، ترویج خواندن و نقش کتابخانه‌ها

«پاسداشت زبان فارسی با خواندن پیوندی ناگسستنی دارد. زبانی که خوانده نشود، در تجربه روزمره نسل‌های جدید حضور نداشته باشد و به بخشی از زیست فرهنگی جامعه بدل نشود، به‌تدریج از پویایی و اثرگذاری فاصله می‌گیرد.»

یادداشت/

فردوسی؛ راوی شکوه جاودان ایران در شاهنامه

گرامیداشت فردوسی، پاسداشت شاعری است که با واژه‌هایش روح امید، عزت و هویت را در حافظه تاریخی ایران زنده نگه داشت.

یادداشت/

حضوری آگاهانه در عصر شتاب؛ چرا کتابخانه‌های عمومی همچنان مانا هستند؟

«در میانه‌ هیاهوی دنیای دیجیتال، سرعت سرسام‌آور گردش اطلاعات و سیل خبرهایی که هر لحظه تمرکز انسان را به بازی می‌گیرند، پرسشی ساده اما تأمل‌برانگیز بارها به گوش می‌رسد: «مگر در روزگار گوگل و هوش مصنوعی، هنوز هم کسی به کتابخانه می‌آید؟»

روایت یک کتابدار از شب‌های همدلی مردم ایران؛

ایوان شکفتن

«وقتی کودکان آمدند، از نقشِ همیشگی کتابدار خارج شدیم. با کاغذهای رنگی، دنیایی برایشان ساختیم. با دقت و ظرافت، پرچمِ ایران را بر پیشانی و دستانِ کوچکشان نقش زدیم؛ انگار داشتیم بر رویِ لایه‌هایِ حساسِ آینده، نشانه‌ای از هویت می‌کشیدیم. با هنرِ اریگامی، موشک‌هایی ساختیم و با نگاهی مقتدرانه، آن‌ها را به سوی پرچمِ دشمن پرتاب کردیم؛ بازیِ نمادینی که در آن، معصومیت با ایستادگی گره خورده بود.»

یادداشت/

به مناسبت تسلط غیورمردان نیروهای مسلح بر تنگه هرمز؛ چرا خلیج فارس، خلیج فارس است

همزمان با کنترل ورود و خروج کشتی ها در خلیج فارس، احمد ربیعی، رئیس اداره کتابخانه های عمومی آبادان در یادداشتی به تبیین جایگاه این پهنه آبی در تاریخ شفاهی و مکتوب ایران و بررسی اسناد تاریخی کنترل تاریخی دریانوردی از دوره هخامنشیان تا کنون پرداخت.

روایت اهل کتاب از میدان حج/۳

عروسک

کتابداران کتابخانه‌های عمومی استان یزد، هر شب در تجمعات شبانه، اوقات خوشی را برای کودکان رقم می زنند ...

یادداشت مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان خراسان‌رضوی؛

الفبای دانایی؛ از نیمکتِ کلاس تا قفسه کتابخانه

اردیبهشت با عطر قلم و کاغذ با نام «معلم» گره می‌خورد، معلم، معمارِ اندیشه است و کتابخانه، اقیانوسی که این اندیشه‌ها در آن به بلوغ می‌رسند.

یادبود ۲۰ عضو کودک کتابخانه‌های عمومی میناب؛

روایت رودهایی که به دریا نرسیدند

«زندگی کوتاه آن بیست کودک، با همه ناتمامی‌اش، اثری عمیق بر جای گذاشت. اکنون نامشان چون جویبارهایی در حافظه مردم جاری است؛ جویبارهایی که شاید فرصت نرسید به دریا برسند، اما راه خود را در دل یک ملت گشودند.»

روایت اهالی کتاب از میدان امام حسین(ع) یزد؛

تربیت در خیابان

کتابداران کتابخانه‌های عمومی استان یزد، هر شب در تجمعات شبانه، اوقات خوشی را برای کودکان رقم می زنند ...

روایت اهالی کتاب از میدان امام حسین(ع) یزد؛

مداد صورتی؛ حالا دختر ایرانی، آرزویش را رنگ می‌کند

کتابداران کتابخانه‌های عمومی استان یزد، هر شب در تجمعات شبانه، اوقات خوشی را برای کودکان رقم می زنند ...

عقلانیت زبانی و مهندسی متن در نثر سعدی

یکم اردیبهشت‌ماه، در تقویم رسمی کشور به نام «روز نثر فارسی» و بزرگداشت سعدی شیرازی نامگذاری شده است. به این مناسبت، مهدی خطیبی، در نوشتار پیش‌رو، خوانشی کاربردی از منظر علم اطلاعات و ترویج خواندن داشته است.

یادداشت/

کتابخانه‌های عمومی در جنگ، پناهگاه فرهنگی جامعه

«کتابخانه عمومی در دوران جنگ نه صرفاً یک نهاد خدماتی، که «پناهگاه فرهنگی» جامعه است؛ مکانی که در آن شهروندان می‌آموزند، به هم نزدیک می‌شوند و بر هویت مشترک خود دوباره تأکید می‌کنند و با دسترسی به اسناد تاریخی، آثار ادبی کلاسیک و معاصر و منابعی که ریشه‌های فرهنگی و آیین‌های محلی را بازگو می‌کنند.»

یادداشت/

کتابخانه؛ پناهگاه خاموش امید در روزهای جنگ

در روزهایی که جنگ سایه‌اش را بر شهرها می‌اندازد و اضطراب در کوچه‌ها جریان دارد، بعضی جاها هنوز آرام‌تر از بقیه نفس می‌کشند. کتابخانه یکی از همان جاهاست؛ جایی که کتاب‌ها و کتابدارها، بی‌صدا اما استوار، پناهی برای دل‌های خسته می‌سازند.

تأملاتی بر خوانش مقاومت‌محور از رمان «جنگ و صلح»؛

از خاکسترِ مسکو تا قلبِ تپنده یک ملت؛ حماسه‌ای در ستایش اراده انسان

در میان تمام تفسیرهای عاشقانه، روان‌شناختی و تاریخی از رمان «جنگ و صلح» شاهکار لئو تولستوی، نگاهی وجود دارد که مستقیما بر داغ‌ترین شریانِ کتاب دست می‌گذارد. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، نقطه ثقلِ اثر را «مقاومت عجیب مردم روسیه» و «حرکت عظیمی که مردم مسکو انجام دادند» می‌بینند.

یادداشت یک کتابدار؛

«بزرگ‌ترین کتاب»؛ نقطه‌ی آغاز کنجکاوی

روایت خواندنی کتابدار کتابخانه شهید بهشتی آشخانه، از روزی که دو کودک با پرسش درباره‌ی بزرگ‌ترین کتاب کتابخانه، درس‌ عمیقی درباره‌ی رابطه‌ی اندازه‌ی مسائل با وسعت دانش به او دادند و نشان دادند که مطالعه‌ی واقعی از پرسش‌های ساده آغاز می‌شود.

مروری بر کتاب «بندر سیراف از نگاه تاریخ‌نگاران و باستان‌شناسان خارجی»؛

سیراف؛ بازخوانی شکوه یک ابرشهر باستانی

مسئول کتابخانه عمومی خلیج فارس بوشهر، در یادداشتی به معرفی کتاب «بندر سیراف از نگاه تاریخ‌نگاران و باستان‌شناسان خارجی» پرداخت.

یادداشت مشاور عالی مأموریت ملی تاب‌آوری فرهنگی؛

بازطراحی کتابخانه برای نسل آلفا؛ از مطالعه سنتی تا اکوسیستم یادگیری و خلاقیت

بازطراحی کتابخانه برای نسل آلفا، یعنی ساخت اکوسیستمی زنده که یادگیری، خلاقیت و تاب‌آوری فرهنگی را در دل تجربه زیسته مطالعه، پرورش می‌دهد.

مروری بر کتاب «لحظه‌های انقلاب»

کتاب «لحظه‌های انقلاب» نوشته محمود گلابدره‌ای، یکی از روایت‌های شخصی و مستند از روزهای منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی ایران است؛ روایتی زنده و میدانی از فضای پرالتهاب سال ۱۳۵۷. نویسنده با تکیه بر تجربه زیسته خود، وقایعی چون تظاهرات مردمی، اعتصابات، درگیری‌ها با نیروهای رژیم پهلوی، فروپاشی ساختار قدرت و در نهایت بازگشت امام خمینی (ره) را ثبت کرده است.

یادداشت/

کتابخانه‌ها سوختند، اما خاکسترشان هنوز بوی امید می‌دهد

«آتش، راه خود را بلد بود. نه به‌سوی صندوق‌ها رفت و نه به‌سوی ویترین‌ها. به سکوت حمله کرد؛ به قفسه‌هایی که سال‌ها کلمه را در خود نگه داشته بودند. کتابخانه‌ها سوختند؛ نه چون دیوار بودند، که چون حافظه بودند. کتاب که می‌سوزد، کاغذ نمی‌میرد؛ زمان زخمی می‌شود.»

یادداشت مشاور عالی مأموریت ملی تاب‌آوری فرهنگی؛

کتابخوانی محله‌محور؛ بازتعریف تازه‌ای از مطالعه برای نسل Z

«کتابخوانی محله‌محور، بازتعریفی از مطالعه برای نسل Z است که در آن کتاب، اجتماع محلی و فضای دیجیتال در کنار هم قرار می‌گیرند تا فرهنگ خواندن، پویا، مشارکتی و متناسب با زیست‌جهان نسل جدید شکل بگیرد.»

گزیده‌ای از کتاب «الف لام خمینی» در سالروز ورود امام به میهن؛

وحدت کلمه، رمز پیروزی است

«ابتدا از همه گروه‌های اجتماعی تشکر کرد و افزود که این پیروزی به‌دست نیامد، مگر با وحدت کلمه، اما پیروزی وقتی کامل می‌شود که دست بیگانگان از مملکت کوتاه گردد... در پایان تکرار کرد: باید همه این رمز را بفهمیم که وحدت کلمه، رمز پیروزی است؛ و این رمز پیروزی را از دست ندهیم و خدای نخواسته شیاطین بین صفوف شما تفرقه نیندازد.»

روایت تلخِ شعله‌های ویرانگر؛

پرپر شدن دانایی در آذرخش خشونت

حادثه‌ای تلخ در دل تاریکی شب، کتابخانه عمومی امام حسن مجتبی(ع) در زرنه ایوان، تنها مرکز فرهنگی منطقه‌ای کم‌برخوردار را در میان شعله‌های ویرانگر به کام مرگ کشاند.

یادداشت مشاور عالی مأموریت ملی تاب‌آوری فرهنگی؛

کتابخانه‌های محله‌محور؛ پیشران تاب‌آوری فرهنگی

کتابخانه محله‌محور با عبور از کارکردهای سنتی، به نهادی مشارکت‌محور، یادگیرنده و شبکه‌ساز تبدیل شده است، که میتواند نقش مؤثری در افزایش سرمایه اجتماعی، ارتقای کیفیت زندگی و تاب‌آوری فرهنگی و اجتماعی ایفا کند.

یادداشت/

به سوی طراحی خدمات فناورانه؛ بر اساس تجربه کتابدارانه

نغمه میلانی‌فر، سرپرست اداره کتابخانه‌های عمومی شهرستان حمیدیه و دانشجو دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه تهران، طی یادداشتی به تشریح مسئله کاربردی «چت‌بات هوش مصنوعی در کتابخانه‌های عمومی» پرداخته است.

یادداشت/

کتابخانه‌های عمومی؛ دروازه‌ای امن برای ورود مردم به دنیای هوش مصنوعی

نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، به‌عنوان گسترده‌ترین شبکه فرهنگی و اطلاعاتی مردمی، همواره مأموریت تحقق عدالت فرهنگی و اطلاعاتی را بر عهده داشته است. اکنون نیز، در آستانه عصر هوش مصنوعی، کتابخانه‌های عمومی می‌توانند نقشی تعیین‌کننده در هدایت، ایمن‌سازی و مردمی‌سازی استفاده از این فناوری ایفا کنند.

یادداشت سرپرست اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی استان خراسان‌رضوی؛

مشارکت نیک‌اندیشان در تقویت زیرساخت‌های دانایی

نقش «اهدانش» در توسعه زیرساخت‌های فرهنگی کتابخانه‌ها یکی از ارکان مهم فرهنگی است و کتابخانه‌های عمومی، به‌عنوان فراگیرترین نهاد فرهنگی کشور، نقشی اساسی در تحقق این هدف ایفا می‌کنند.

یادداشت مشاور عالی مأموریت ملی تاب‌آوری فرهنگی؛

تاب‌آوری فرهنگی و جایگاه چندوجهی کتابخانه

«توانمندسازی و تاب‌آوری فرهنگی، خانه‌ای دارد که نامش کتابخانه است. این خانه، میدان آموزش، پژوهش و توانمندسازی است. آموزش سواد اطلاعاتی و دیجیتال، تفکر انتقادی و مهارت‌های پژوهشی، افراد را برای تشخیص اطلاعات نادرست و مقابله با بحران‌های فرهنگی، آماده می‌کند.»