شنبه ۲ آبان ۱۴۰۵ - ۱۷:۱۸

یادداشت/

تاریخ بیهقی؛ قله‌ای در نثر پارسی و آیینه‌ای از امانت‌داری تاریخی

ابوالفضل بیهقی

کتاب «تاریخ بیهقی» اثر ابوالفضل بیهقی، با روایت امانت‌دارانه رویدادهای تاریخی و نثر فاخر و آمیخته به ظرافت‌های ادبی، همچنان یکی از گنجینه‌های ارزشمند زبان فارسی و الگویی ماندگار برای پژوهشگران و اهالی قلم است.

به گزارش روابط عمومی اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی استان خوزستان، عبدالعباس علیان؛ کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی و مسئول کتابخانه عمومی ولی‌عصر (عج) آبادان، با انتشار یادداشتی تحلیلی به شرح زیر به بررسی ویژگی‌های سبکی، حقیقت‌پژوهی و ارزش‌های ادبی اثر ماندگار «تاریخ بیهقی» پرداخت.

ادبیات پارسی گنجینه‌ای پربار است که آثار فاخر بزرگان آن طراوت‌بخش جان پژوهشگران و اهالی قلم به‌شمار می‌رود. در میان این ذخایر ارزشمند، کتاب «تاریخ بیهقی» اثر ابوالفضل بیهقی، دبیر و تاریخ‌نویس دوره غزنوی، قله‌ای رفیع در پهنه نثر پارسی محسوب می‌شود که سبک نگارش و دقت نظر آن همواره مورد توجه پژوهشگران قرار دارد.

تعهد به حقیقت و امانت‌داری در روایت رویدادها، بارزترین ویژگی شخصیتی و نگارشی ابوالفضل بیهقی است. این تاریخ‌نویس راست‌قامت حوادث عصر خود را بدون تحریف به تصویر کشید؛ رویکرد شجاعانه‌ای که اگرچه در زمانه حیاتش هزینه‌ها و بی‌مهری‌هایی در پی داشت، اما نام او را جاودانه ساخت.

گستردگی این شاهکار ادبی فراتر از گزارش‌های تاریخی است و نگاهی عمیق به مسائل اجتماعی دارد. بهره‌گیری از تمثیل‌ها، ضرب‌المثل‌ها و گنجینه‌ای از واژگان اصیل ایرانی، این اثر را به مرجع و آموزگاری بی‌نظیر برای نامه‌نگاری حکومتی و اصول نویسندگی تبدیل کرده است.

علاقه‌مندان به مطالعه متون کهن و پژوهش در تاریخ ادبیات می‌توانند با مراجعه به کتابخانه‌های عمومی استان خوزستان، به منابع معتبر و نسخ پژوهشی تاریخ بیهقی دسترسی پیدا کنند. عبدالعباس علیان در پایان یادداشت خود، مقام ادبی این مفاخر ملی را در قالب ابیاتی چنین گرامی داشت:

با نام تو از شکوه مالامالیم 

هر چند که در بیان وصفت لالیم 

شیراز اگر به حافظ‌ش می‌نازد 

ما نیز به نثر بیهقی می‌بالیم