به گزارش اداره‌کل روابط عمومی و امور بین‌الملل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، نشست تخصصی «کتابخانه‌ای برای کودک امروز؛ از نیازهای پنهان تا تجربه‌های معنادار» پیش از ظهر سه‌شنبه ۵ آبان‌ماه، با حضور روح‌الله منوچهری؛ معاون برنامه‌ریزی، پژوهش و فناوری اطلاعات، فرزانه پارسا؛ سرپرست دفتر پژوهش و آموزش و احمد اکبرپور؛ نویسنده حوزه کودک و نوجوان با مشارکت کتابداران استان تهران در سالن جلسات کتابخانه عمومی پارک شهر تهران برگزار شد.
در این نشست، حاضران ضمن بررسی تجربه‌های میدانی خود در ارتباط با کودکان و نوجوانان، درباره راهکارهای افزایش علاقه‌مندی نسل جدید به کتاب و کتابخانه به گفت‌وگو پرداختند و پرسش‌های خود را مطرح کردند.
طنز و شادی؛ دریچه‌ای برای ارتباط مؤثر با دنیای کودکان
احمد اکبرپور؛ نویسنده حوزه کودک و نوجوان، با اشاره به تجربه‌های خود در ارتباط مستقیم با دانش‌آموزان و مخاطبان کتاب، بر اهمیت توجه به علایق واقعی کودکان تأکید کرد و گفت: طنز یکی از قالب‌های پرطرفدار در میان کودکان و نوجوانان است، اما گاهی در نظام آموزشی و حتی در نگاه خانواده‌ها، جایگاه شایسته‌ای برای آن در نظر گرفته نمی‌شود.
وی با بیان اینکه خنده و شادی خود می‌توانند حامل پیام باشند، افزود: کتاب کودک لزوماً نباید با نصیحت مستقیم و آموزش آشکار همراه باشد. نویسنده می‌تواند مفاهیم موردنظر خود را به شکلی غیرمستقیم و در قالب داستان، طنز و تجربه‌ای لذت‌بخش به مخاطب منتقل کند؛ به‌گونه‌ای که کودک بدون احساس قرار گرفتن در موقعیت آموزش مستقیم، با اثر ارتباط برقرار کند.
اکبرپور همچنین طنز را عاملی برای کاهش فاصله میان افراد و ایجاد فضایی برابرتر در روابط دانست و با اشاره به رابطه بزرگسالان و کودکان، بر ضرورت توجه به نگاه و دنیای ذهنی کودک تأکید کرد.
این نویسنده در ادامه، با اشاره به رقابت آثار ایرانی با کتاب‌های ترجمه‌شده، بر لزوم حمایت از ادبیات تألیفی کودک و نوجوان تأکید کرد و گفت: شناسایی آثار موفق ایرانی، توجه به استقبال مخاطبان و تقویت حضور این آثار در مجموعه کتابخانه‌ها می‌تواند به معرفی بهتر نویسندگان داخلی و افزایش ارتباط کودکان با ادبیات بومی کمک کند.
وی همچنین تعامل میان نویسندگان، کتابداران و تصویرگران را ضروری دانست و پیشنهاد کرد با فراهم کردن فرصت گفت‌وگو و همکاری میان این گروه‌ها، زمینه تولید آثار جذاب‌تر و متناسب با نیازهای مخاطبان کودک و نوجوان فراهم شود.
شناخت علایق واقعی کودکان؛ ضرورتی در انتخاب منابع کتابخانه‌ای
در بخش دیگری از نشست، کتابداران استان تهران به بیان تجربه‌های خود در حوزه خدمات کودک و نوجوان پرداختند و موضوعاتی همچون استقبال بیشتر کودکان از کتاب‌های طنز، ترسناک و مجموعه‌های چندجلدی، تأثیر توصیه دوستان در انتخاب کتاب، ضرورت بروزرسانی منابع و توجه به جذابیت طراحی و تصویرگری آثار را مطرح کردند.
همچنین ضرورت تسریع در اعلام نتایج مسابقات و جشنواره‌های کتابخانه‌ای، تقویت همکاری با مدارس، تسهیل دسترسی کودکان به کتابخانه‌های عمومی و فراهم کردن امکان دیدار و گفت‌وگوی مستقیم کودکان با نویسندگان از دیگر موضوعات مطرح‌شده در این نشست بود.
از تجربه کتابداران تا اجرای ایده‌های نو در کتابخانه‌ها
روح‌الله منوچهری نیز با تأکید بر اهمیت بهره‌گیری از تجربه‌های کتابداران در طراحی و اجرای برنامه‌های فرهنگی، به طرح «کتابخانه برای همه» اشاره کرد و از کتابداران خواست ایده‌های خود را برای بهبود خدمات کتابخانه‌ای ارائه کنند. به گفته وی، ایده‌های برگزیده پس از داوری، با پیش‌بینی اعتبار لازم امکان اجرا خواهند داشت و می‌توانند به بهبود فعالیت‌های کتابخانه‌های عمومی کمک کنند.
وی همچنین با اشاره به اهمیت نقش کتابداران در سیاستگذاری و توسعه خدمات کتابخانه‌ای، بر ضرورت مشارکت فعال آنان در دوره‌های آموزشی و فرصت‌های پیش‌بینی‌شده برای ارائه ایده‌های نو تأکید کرد.
در ادامه، حاضران بر ضرورت توجه به ویژگی‌های گروه‌های سنی مختلف، شناسایی نیازهای کمتر دیده‌شده کودکان و نوجوانان و پرهیز از برنامه‌ریزی صرفاً بر اساس برداشت بزرگسالان از علایق آنان تأکید کردند.
نشست «کتابخانه‌ای برای کودک امروز؛ از نیازهای پنهان تا تجربه‌های معنادار» فرصتی برای تبادل تجربه میان نویسنده و کتابداران فراهم کرد تا با طرح چالش‌های موجود و ارائه پیشنهادهای عملی، مسیرهای تازه‌ای برای تقویت ارتباط کودکان و نوجوانان با کتابخانه‌های عمومی و ارتقای کیفیت خدمات این بخش بررسی شود.
