به گزارش روابط عمومی ادارهکل کتابخانههای استان خراسان رضوی، حسین نوربخش؛ مدیرکل کتابخانههای عمومی استان خراسان رضوی، به مناسبت آغاز هفته دفاع مقدس، کتاب «آب هرگز نمی میرد» را مرورنویسی کرد.
عنوان اثر: آب هرگز نمیمیرد
نویسنده: حمید حسام
ناشر: انتشارات صریر
موضوع: خاطرات دفاع مقدس، تاریخ شفاهی، ایثار و مقاومت
ژانر: خاطرهنگاری و ادبیات پایداری
گروه مخاطب: نوجوانان، جوانان و بزرگسالان
زمان تقریبی مطالعه: حدود ۱۲ تا ۱۵ ساعت
مقدمه
هفته دفاع مقدس، فرصتی برای بازخوانی روایتهایی است که بخشی از حافظه تاریخی و فرهنگی این سرزمین را شکل دادهاند؛ روایتهایی که در آنها حماسه، ایمان، ایثار و انسانیت در کنار یکدیگر معنا پیدا میکنند. کتاب «آب هرگز نمیمیرد» نوشته حمید حسام، از جمله آثاری است که با تکیه بر خاطرات سردار جانباز میرزا محمد سلگی، تصویری انسانی و ماندگار از سالهای دفاع مقدس ارائه میدهد.
این اثر، تنها روایت مجموعهای از عملیاتها و وقایع جنگ نیست؛ بلکه روایت انسانهایی است که در شرایط دشوار، انتخاب، مسئولیت، وفاداری و فداکاری را تجربه کردند و بخشی از زندگی خود را در مسیر دفاع از میهن و ارزشهای خود قرار دادند.
خلاصه محتوایی
«آب هرگز نمیمیرد» خاطرات میرزا محمد سلگی، فرمانده گردان حضرت ابوالفضل (ع) لشکر ۳۲ انصارالحسین (ع)، است که به قلم حمید حسام روایت شده است. داستان از سالهای کودکی و نوجوانی راوی آغاز میشود و در ادامه، به دوران انقلاب اسلامی و حضور او در جبهههای دفاع مقدس میرسد.
خاطرات عملیاتها، همرزمان، فرماندهان، لحظات دشوار جبهه و تجربههای انسانی راوی، در کنار روایتهایی از زندگی شخصی او قرار گرفته و تصویری چندوجهی از یک نسل ارائه میدهد؛ نسلی که جنگ را نه فقط بهعنوان یک رویداد نظامی، بلکه بهعنوان عرصهای برای آزمون ایمان، مسئولیت و انسانیت تجربه کرد.
تحلیل ساختاری و فرمی ساختار
کتاب بر پایه تاریخ شفاهی و خاطرهنگاری شکل گرفته است. نویسنده با گردآوری و تنظیم روایتهای راوی و استفاده از روایتهای تکمیلی همرزمان، تلاش کرده است تصویری منسجم از زندگی و تجربههای او ارائه کند.
ترکیب خاطرات شخصی با روایت وقایع تاریخی، باعث شده اثر از یک خاطرهنگاری فردی فراتر رود و به روایتی از زندگی جمعی رزمندگان و بخشی از تاریخ شفاهی دفاع مقدس تبدیل شود. تصاویر و اسناد نیز به ارتباط بیشتر مخاطب با فضای روایت کمک میکنند.
نحوه روایت
روایت کتاب عمدتا از زاویه دید اولشخص و از زبان راوی شکل گرفته است؛ از همین رو، مخاطب احساس میکند در حال شنیدن خاطرات فردی است که خود در متن حوادث حضور داشته است. این ویژگی، به روایت صمیمیت و باورپذیری بیشتری بخشیده و فاصله میان مخاطب و رویدادهای تاریخی را کاهش داده است.
در کنار روایت اصلی، خاطرات و گفتههای همرزمان نیز به گستردهتر شدن دایره روایت کمک کرده و ابعاد مختلف شخصیت راوی و فضای جبهه را برای مخاطب روشنتر میکند.
لحن و ضرباهنگ
لحن کتاب، صمیمی، خاطرهمحور و در عین حال سرشار از عاطفه و تأمل است. ضرباهنگ روایت نیز متناسب با موضوع تغییر میکند؛ گاهی آرام و تأملبرانگیز و گاهی پرشتاب و همراه با التهاب حوادث جنگ است. همین تنوع در ریتم، مانع یکنواختی روایت شده و مخاطب را در مسیر خاطرات با خود همراه میکند.
کاربرد در ترویج خواندن و توسعه سواد فرهنگی
«آب هرگز نمیمیرد» میتواند یکی از منابع مناسب برای برنامههای کتابخوانی با محوریت دفاع مقدس باشد. این اثر علاوه بر آشنایی مخاطب با بخشی از تاریخ معاصر ایران، زمینهای برای گفتوگو درباره مفاهیمی همچون ایثار، مسئولیتپذیری، همدلی، وفاداری و مقاومت فراهم میکند.
در کتابخانههای عمومی، معرفی و خوانش این اثر میتواند در قالب نشستهای کتابخوان، جلسات نقد و بررسی، روایتخوانی و برنامههای فرهنگی ویژه نوجوانان و جوانان دنبال شود. چنین برنامههایی، کتابخانه را به بستری برای گفتوگوی نسلی و انتقال تجربههای تاریخی و فرهنگی تبدیل میکند.
جمع بندی
«آب هرگز نمیمیرد» روایتی از یک انسان و در عین حال روایتی از یک نسل است؛ نسلی که بخشی از مهمترین سالهای زندگی خود را در میدان دفاع مقدس سپری کرد و خاطراتش امروز به بخشی از حافظه تاریخی جامعه تبدیل شده است.
در هفته دفاع مقدس، بازخوانی این کتاب میتواند فرصتی برای نزدیک شدن به روایتهای انسانی جنگ و شناخت تجربههای نسلی باشد که ایثار و مسئولیت را در میدان عمل معنا کرد. اهمیت چنین آثاری در آن است که با ثبت خاطرات و تجربههای زیسته، اجازه نمیدهند بخشی از حافظه فرهنگی و تاریخی جامعه در گذر زمان به فراموشی سپرده شود.
کتاب «آب هرگز نمیمیرد» یادآور این حقیقت است که خاطره، وقتی خوانده و روایت شود، میتواند از مرز زمان عبور کند و به پلی میان نسلها تبدیل شود.
