به گزارش روابط عمومی ادارهکل کتابخانههای عمومی استان تهران، همزمان با سالروز بزرگداشت محمد بن موسی خوارزمی و نامگذاری این روز به عنوان «روز فناوری اطلاعات»، نشست «قرار کتابخوانی» با اجرای مهدی امیدی جعفری؛ فعال رسانه و حضور علاقمندان به فرهنگ مطالعه در کتابخانه پانزده خرداد شهرستان پیشوا برگزار شد.
در ابتدای نشست توضیحی اجمالی درباره زندگی و آثار محمد بن موسی خوارزمی ارائه و علت نامگذاری «روز فناوری اطلاعات» تشریح شد. سپس کتاب «خوارزمی» نوشته کارونا برزینا به حاضران معرفی و تجربه خواندن آن با دیگر اعضای حاضر در نشست به اشتراک گذاشته شد.
در ادامه نشست، سید ضیاءالدین جنیدی؛ عضو انجمن کتابخانههای عمومی شهرستان پیشوا، در توصیف خوارزمی بیان کرد: ابوجعفر محمد بن موسی خوارزمی در سال ۱۸۵ هجری قمری در خوارزم به دنیا آمد و در سال ۲۳۳ هجری قمری در بغداد رحلت کرد. وی فیلسوف، ریاضیدان، منجم و دانشمندی جامعالاطراف بود و شهرت او بیش از همه به دلیل خدماتش در ریاضیات و علم جبر است. در برخی منابع، از جمله کتاب «الفهرست»، به محمد بن موسی خوارزمی لقب «مجوس» داده شده که بیانگر نسبت خانوادگی وی با مغان زرتشتی است و گمان میرود پدر او و حتی خود وی در آغاز پیرو این آیین بوده باشند؛ با این حال، مسلمان بودن او قطعی است و وی در مقدمه کتاب «جبر و مقابله» خود را مردی مؤمن، معتقد و پایبند به دین اسلام معرفی کرده است.
جنیدی افزود: وی آثار ارزشمند متعددی از جمله «الجبر و المقابله»، «حساب الهند»، «عمل الاسطرلاب»، «درباره چگونگی ساختن اسطرلاب»، «الرخامه»، «درباره ساخت ساعت آفتابی افقی»، «صورة الارض» که شامل طول و عرض جغرافیایی است و همچنین چندین کتاب و مقاله دیگر را به رشته تحریر درآورده است.
سپس اکرم سادات تولیت؛ فرهنگی بازنشسته به معرفی مریم میرزاخانی پرداخت و گفت: مریم میرزاخانی یکی از بزرگترین نوابغ قرن بیستویکم بود. وی در ۱۳ اردیبهشت ۱۳۵۶ در تهران متولد شد. او در سالهای ابتدایی زندگی بیش از هر چیز به خواندن کتابهای داستان و نوشتن علاقه داشت و همین علاقه به ادبیات و تخیل، نشاندهنده ذهن خلاق و نگاه متفاوت او به مسائل بود. میرزاخانی دوران ابتدایی و متوسطه خود را در تهران سپری کرد و یکی از نقاط عطف دوران تحصیل او، ورود به دبیرستان فرزانگان بود. او در این مدرسه با رویا بهشتی زواره آشنا شد و این دو به تدریج به دنیای ریاضیات علاقهمند شدند. پس از موفقیت در المپیادهای جهانی، میرزاخانی تصمیم گرفت رشته ریاضیات را ادامه دهد.
وی افزود: پس از قبولی در دانشگاه صنعتی شریف، تحقیقات خود را در حوزه ریاضیات آغاز کرد و پس از فارغالتحصیلی برای ادامه تحصیل در مقطع دکتری به آمریکا رفت. زندگی مریم میرزاخانی نشاندهنده قدرت تلاش، پشتکار و عشق به یادگیری است. او با غلبه بر چالشها و موانع، به عنوان یکی از بزرگترین ریاضیدانان جهان شناخته شد و با دریافت مدال فیلدز، جایگاهی بینظیر در تاریخ ریاضیات به دست آورد. میرزاخانی در سال ۲۰۱۳ به سرطان مبتلا شد و در سال ۲۰۱۷، در ۴۰ سالگی، چشم از جهان فروبست.
در ادامه این نشست، محمدهادی جعفری؛ عضو فعال کتابخانه، به معرفی کتاب «جبر و مقابله» اثر محمد بن موسی خوارزمی پرداخت و گفت: کتاب جبر و مقابله نخستین اثری است که روشهای سیستماتیک برای سادهسازی و حل معادلات را معرفی کرد و با تبدیل ریاضیات به مجموعهای از گامهای مشخص (الگوریتم)، مسیر رسیدن به علم مدرن را هموار ساخت.
وی افزود: خوارزمی در این کتاب قصد داشت ریاضیات را از حالت صرفاً هندسی به زبانی الگوریتمی و عملیاتی تبدیل کند. هدف او این بود که راهی برای حل معادلات درجه اول و دوم ارائه دهد که در زندگی روزمره نیز کاربرد داشته باشد.
در بخش دیگری از برنامه، زینب جعفری؛ عضو فعال و فرهنگی کتابخانه، در توصیف محمد بن موسی خوارزمی اظهار کرد: امروز میخواهم درباره دانشمندی صحبت کنم که شاید نامش برای بسیاری از ما با واژه ریاضی گره خورده باشد، اما اثر اندیشه او در قلب فناوری امروز جهان آشکار است. دانشمندی که به انسان آموخت چگونه یک مسئله پیچیده را به بخشهای سادهتر تقسیم کند و برای آن، راهحلی منطقی بیابد.
جعفری در ادامه گفت: این دانشمند کسی نیست جز محمد بن موسی خوارزمی؛ کسی که به عنوان پدر علم جبر و پایهگذار علم الگوریتم شناخته میشود. نکته مهم درباره خوارزمی این است که پایهگذاری علم الگوریتم، صرفاً به چند فرمول ریاضی محدود نمیشود، بلکه شیوه اندیشه اوست که امروز در برنامهنویسی، علوم رایانه و هوش مصنوعی مورد استفاده قرار میگیرد.
وی افزود: اگر بخواهیم مهمترین تأثیر خوارزمی را در یک واژه بیان کنیم، آن واژه «نظم» است؛ نظم میان اعداد و معادلات و نظم میان اندیشهها و ایدهها. حتی در فصل «الگویابی» کتاب ریاضی پایه اول ابتدایی نیز هدف اصلی، یافتن نظم و رابطه میان الگوهاست و در پایان، شاید زیباترین نکته این باشد که هر زمان در دنیای فناوری واژه «الگوریتم» را میشنویم، باید به خودمان افتخار کنیم؛ زیرا این واژه یادگاری از ذهن بزرگ خوارزمی و نشانی از سهم ارزشمند دانشمندان ایرانی در پیشرفت علم بشر است.
در ادامه، دیگر حاضران نیز به تکمیل مباحث مربوط به زندگی و آثار محمد بن موسی خوارزمی، مریم میرزاخانی و نیز علی صفایی حائری پرداختند.
در پایان این نشست، جعفر آرونی کاشی شاعر و نویسنده و عباس تاجیک، شاعر با شعرخوانی، برنامه را به پایان رساندند.
