چهارشنبه ۲۰ آبان ۱۴۰۵ - ۰۹:۰۳

تجربه کتابداری در جنگ/ کرمان؛

اظهار آمادگی دفاع از کشور و انتقام از دشمن، حاصل تقویت روحیه شجاعت اعضاء در ایام جنگ

کتابداری در جنگ کرمان

کتابدار کتابخانه عمومی امام حسن مجتبی(ع) می‌گوید بچه‌های منوجانی، به‌خاطر روحیه ذاتی حماسی‌شان، از جنگ نمی‌ترسیدند و می‌گفتند این مملکت دست ما بچه‌ها است و ما باید درس بخوانیم تا کشورمان را بسازیم. حتی در عالم کودکی خودشان می‌گفتند ما می‌خواهیم درس بخوانیم تا بمب اتم بسازیم و آمریکا را نابود کنیم و جان فدای ایران شویم.

به گزارش اداره‌کل روابط‌ عمومی و امور بین‌الملل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، جنگ، واژه تلخ و سیاهی است که با شیرینی و روشنی کتاب و کتابخوانی در تضاد است و این یعنی آبی که آتش این روزهای ما را خاموش می‌کند، حفظ فرهنگ کتاب خواهد بود که با بازماندن کتابخانه و تداوم کتابخوانی میسر می‌شود و هر دو به همت کتابدار جامه عمل می‌پوشد. ایرانِ عزیزِ ما، در سال ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ درگیر دو مقطع جنگ تحمیلی از سوی دشمن آمریکایی_صهیونیستی شد که در پی آن، به بسیاری از شهرها حمله شد و روح و روان هموطنان تحت تاثیر فشار ناشی از شدت این بحران قرار گرفت که در نتیجه، کتاب و کتابخانه بدل به پناهگاه امن آنها شد. اکنون به سراغ کتابداران فعال و موثر در استان‌های مختلف کشور رفتیم که هر یک ترکیب تجربه، تخصص و خلاقیت را همراه کار خود کرده‌اند تا از تجربه مدیریت جامعه اعضای کتابخانه خود در دو جنگ دوازده روزه و رمضان برای ما بگویند تا آن‌ها را به‌عنوان افتخاری دیگر برای نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور ثبت و ضبط کنیم؛ با این امید که دیگر هیچگاه شاهد چنین تجربه‌ای در این شکل و ابعاد نباشیم.

پهناورترین استان کشور را در واقع می‌توان پر ظرفیت‌ترین استان هم محسوب کرد که با مردمان کریم و خونگرمش، در طول تاریخ فرهنگ‌پروری نیز کرده است. اما محرومیت جنوب استان کرمان به فراخور دوربودن از امکانات مرکز و حضور در دل کویر لوت، شهرستان‌هایی همچون منوجان را حائظ توجه ویژه‌تری کرده است و این امر، کار کتابداری فداکار و باانگیزه‌ای همچون صدیقه شهمرادی، کتابدار کتابخانه عمومی امام حسن مجتبی(ع) این شهر را سخت‌تر کرده است. او که از سال ۱۳۹۵ در نهاد مشغول به کار شده و از همان ابتدا هم کتابدار این مجموعه بوده است، تنها چند کیلومتر با میناب خونین فاصله دارد و توانسته با مهارت تمام، فضای ذهنی بچه‌های منوجانی‌ را از هیاهوی جنگ و تراژدی مدرسه شجره‌طیبه فاصله دهد. روایت او از دو جنگ اخیر را در ادامه می‌خوانید:

اظهار آمادگی دفاع از کشور و انتقام از دشمن، حاصل تقویت روحیه شجاعت اعضاء در ایام جنگ

وی در ابتدا با بیان اینکه منوجان، جنوبی‌ترین شهرستان استان است و به بندرعباس و میناب نزدیک‌تر از کرمان است، گفت: بیشترین التهابات را ما در این منطقه حس می‌کردیم. فاصله ما تا میناب، حدود یک ساعت است و وقتی به مدرسه شجره طیبه حمله شد، بچه‌ها نگران و مضطرب می‌گفتند فلان فامیل ما در میناب است و معلوم نیست چه اتفاقی برای او افتاده! من همیشه سعی می‌کردم بچه‌ها را شجاع و حماسی بار بیاوریم چون بچه‌های اینجا از همان ابتدا با این مسائل مواجهه داشتند و این را القا می‌کردیم که ما فرزندان قوی ایران هستیم و نمی‌ترسیم. ما هرهفته، پنجشنبه‌های خلاق داشتیم و بازی‌ها و فعالیت‌های خلاقانه انجام می‌دادیم و کتاب می‌خواندیم. همچنین، برنامه‌ای به نام «کتاب زنده» داشتیم و کتاب را بدون اینکه کتاب را بخوانیم تصاویر آن را ورق می‌زدیم و از تخیّل خودمان داستان جدیدی را می‌ساختیم و نامی که خودمان می‌خواستیم روی آن می‌گذاشتیم. هر شب بچه‌ها را به تجمعات دعوت می‌کردیم و آنجا کتاب می‌خواندیم، بچه‌ها نقاشی می‌کشیدند و خیلی هم شلوغ می‌شد. حتی هروقت به نمازجمعه می‌رفتم، بچه‌ها هم با من می‌آمدند و برای رزمندگان دعا می‌کردیم. بچه‌ها برای همین از جنگ نمی‌ترسیدند و می‌گفتند این مملکت دست ما بچه‌ها است و ما باید درس بخوانیم تا کشورمان را بسازیم. حتی در عالم کودکی خودشان می‌گفتند ما می‌خواهیم درس بخوانیم تا بمب اتم بسازیم و آمریکا را نابود کنیم و جان فدای ایران شویم. بچه‌هایی بودند که می‌پرسیدند آمریکا می‌خواهد چه کار کند؟ آیا با بچه‌ها کار دارد؟ می‌گفتم شما به این چیزها فکر نکنید و فکر کنید که این کشور دست شماست و باید آن را حفظ و آباد کنید. همچنین، بچه‌ها را راهنمایی می‌کردم که مشاعره کنند و در مسابقات شعرخوانی شرکت کنند.

شهمرادی در ادامه به روایت روز ۹ اسفند پرداخت و افزود: بیشتر منوجانی‌ها آخرهفته‌ها به میناب و بندرعباس می‌روند و مردمشان با هم ارتباط دارند. صبح ۹ اسفندماه، ما در کتابخانه بودیم که خبر دادند مدرسه میناب و بیت رهبری را زدند. ما باور نمی‌کردیم که بیت را زده باشند و می‌گفتیم حتما رهبری جای دیگری هستند. بچه‌ها را آرام می‌کردیم و اطمینان خاطر می‌دادیم که برای رهبر انقلاب اتفاقی نیفتاده است. در کتابخانه فقط بچه‌های کنکوری حضور داشتند و خیلی هم شلوغ بود. بچه‌ها از درس‌خواندن دست کشیدند و می‌گفتند جنگ شده پس امتحانات لغو می شود! بلافاصله‌ همان روز، همه بچه‌ها را در بخش کودک که بزرگتر است جمع کردیم و به گفت‌وگو پرداختیم تا با صحبت‌کردن، بچه‌ها استرسشان کم شود و آرامش پیدا کنند. در آن دوازده روز جنگ دوم تحمیلی هم، سعی می‌کردم بچه‌ها جنگ‌ را لمس نکنند و فعالیت شاد برایشان اجرا می کردیم تا سرشان گرم شود. می‌پرسیدند منوجان را هم میزنند؟ می‌گفتم منوجان اینقدر کوچک است که آنها پیدایش نمی‌کنند! بازی‌های حرکتی یا شکلی انجام می‌دادیم یا اگر سراغ کتابخوانی می‌رفتیم، خودشان باید کتاب را می‌خواندند و بر اساس انچه خواندند، کار دستی درست می‌کردند یا قصه بسازند. یکی‌یکی قصه‌هایشان را می‌ساختند و کاردستی‌هایشان را مثل کتابچه درست می‌کردند و جلوی همدیگر داستانشان را می‌خواندند. راهنماییشان می‌کردم تا کم‌کم اعتماد به نفسشان را به دست بیاورند و بر ترسشان غلبه کنند. طوری شده که الان هم بلند بلند جلوی همه قصه‌هایشان را می‌خوانند و هم دوستانشان را به کتابخانه می‌آورند تا آنها هم کنارشان کتاب بخوانند.

اظهار آمادگی دفاع از کشور و انتقام از دشمن، حاصل تقویت روحیه شجاعت اعضاء در ایام جنگ

این کتابدار همچنین، یادآور شد: یک مدرسه‌ای کنار کتابخانه هست که موقع تعطیلی، بچه‌ها به کتابخانه می‌آمدند و یا معلم‌ها کلاس‌هایشان را به کتابخانه می‌آوردند. همان بچه‌ها همچنان مراجعه می‌کردند و این مدت، مراجعه و امانت‌های کتابخانه بیشتر شده است. در فضای مجازی هم فعالیت‌های کتابخانه را نشر می‌دهیم. قبلا در تجمعات که شرکت می‌کردیم، بچه‌ها با هم بازی می‌کردند ولی بعد از مدتی بچه‌ها را جمع می‌کردیم و موکت پهن می‌کردیم و از آنها می‌خواستیم تا نقاشی کنند و یا مجلات کودک یا کتاب می‌بردم تا مطالعه کنند. خانواده‌ها خیلی از این اتفاق استقبال می‌کردند و می‌گفتند حالا دیگر کودک ما، ما را به تجمعات می‌آورد. خانواده‌ها بیشتر مراجعه می‌کردند و می‌گفتند فرزندمان در این مدت که تعطیل بوده به سمت گوشی‌های تلفن‌همراه تمایل پیدا کرده و علاقه به درس ندارند. وقتی چند جلسه به کتابخانه آمدند و برنامه‌های ما را دیدند، به کتاب و کتابخوانی گرایش پیدا کردند و تا الآن هم مرتب مراجعه می‌کنند.