به گزارش روابط عمومی اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی استان بوشهر، در آستانه برگزاری سی‌وچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران، نشست خبری مشترک حیدر راهب؛ مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان بوشهر و محمدحسین زندویان؛ مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان بوشهر، با حضور جمعی از اصحاب رسانه در کتابخانه عمومی مصلحیان بوشهر برگزار شد.
حیدر راهب در این نشست با اشاره به اینکه هفته کتاب امسال از ۲۳ تا ۳۰ آبان‌ماه و با شعار «با کتاب گفت‌وگو کنیم» برگزار می‌شود، اظهار کرد: به‌مناسبت این هفته، ۶۰۰ برنامه فرهنگی و ترویجی در کتابخانه‌های عمومی استان تدارک دیده شده است.
وی غبارروبی گلزار شهدا، حضور شهید گمنام در کتابخانه مصلحیان، عضویت رایگان و سراسری در کتابخانه‌های عمومی و بخشودگی جرائم دیرکرد کتابخانه‌ای را از برنامه‌های این هفته برشمرد و افزود: طرح «کوله کتاب» نیز به‌صورت ویژه در ۱۰ نقطه از مناطق محروم و کم‌برخوردار استان اجرا می‌شود تا دسترسی گروه‌های مختلف مردم به کتاب و خدمات کتابخانه‌ای افزایش یابد.
راهب با اشاره به اختصاص دو دستگاه کتابخانه سیار به استان بوشهر بیان کرد: این خودروها از نوع کامیونت فورس و مجهز به امکانات کتابخانه‌ای هستند که در اختیار شهرستان‌های دشتستان و تنگستان قرار می‌گیرند. ارزش مجموع این دو دستگاه ۲۵ میلیارد تومان است.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان بوشهر، حضور دانش‌آموزان به همراه خانواده‌هایشان در کتابخانه‌ها، اجرای برنامه زنگ کتابخوانی در مدارس و راه‌اندازی طاقچه کتاب در برخی ادارات متقاضی را از دیگر برنامه‌های هفته کتاب عنوان کرد.
وی همچنین به تشریح بخشی از برنامه‌های شهرستانی پرداخت و گفت: نشست کتابخوانی خانواده‌ها و مسابقه نقاشی با موضوع کتاب در بوشهر، تجلیل از نویسندگان و اجرای زنگ کتاب در مدارس دشتستان، برنامه «از قرار با خالق قصه‌ها» با حضور نویسنده کودک و نوجوان در تنگستان، مسابقه روزنامه‌دیواری و کاروان کتاب در دشتی، جشن کتاب در پارک و معرفی کتاب در مهدکودک‌های جم، نشست تاریخ‌خوانی در گناوه و همایش پیاده‌روی خانوادگی در دیلم برگزار می‌شود.
راهب با اشاره به عملکرد یک‌ساله کتابخانه‌های عمومی استان اظهار کرد: در این مدت بیش از هشت‌هزار و ۵۰۰ برنامه فرهنگی و ترویجی در کتابخانه‌ها اجرا شده است. طرح «کتابستانه» با محوریت برنامه‌های ویژه کودک و نوجوان در فصل تابستان، طرح «روستا با طعم کتاب» در ۱۰ روستا، طرح «کوله کتاب» برای ارائه خدمات در مناطق محروم و لیگ کتابخوانی با محوریت مسجد و کتابخانه از جمله اقدامات شاخص این مجموعه بوده است.
وی افزود: در لیگ کتابخوانی بیش از ۱۰۰ باشگاه و تیم مشارکت داشتند و برگزیدگان استانی آن نیز برای تقدیر در سطح ملی معرفی خواهند شد. همچنین برنامه‌هایی مانند پویش شاهنامه‌خوانی، عصر شعر «زمزمه قدسیان»، برنامه «اگر من کتاب بودم» و معرفی آثار تقریظ‌شده و معرفی‌شده از سوی رهبر شهید در کتابخانه‌های عمومی استان اجرا شده است.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان بوشهر با تشریح شاخص‌های کتابخانه‌ای استان گفت: در حال حاضر یک میلیون و ۳۱۴ هزار جلد کتاب در کتابخانه‌های عمومی استان وجود دارد و ۳۷ هزار نفر عضو این کتابخانه‌ها هستند. همچنین در یک سال گذشته ۴۶۰ هزار جلد کتاب به امانت رفته و مجموع زیربنای کتابخانه‌های عمومی استان به ۲۹۳۴۲ مترمربع رسیده است.
راهب با بیان اینکه استان بوشهر در هر چهار شاخص منابع کتاب، عضویت، امانت و زیربنا از میانگین کشوری بالاتر است، توضیح داد: به ازای هر ۱۰۰ نفر جمعیت، ۱۰۵ نسخه کتاب در کتابخانه‌های استان وجود دارد، در حالی که این رقم در میانگین کشوری ۵۳ نسخه است. همچنین سرانه عضویت در استان سه نفر در هر ۱۰۰ نفر و در کشور حدود یک‌وهفت‌دهم نفر است. سرانه امانت کتاب نیز در استان ۳۵ نسخه و در کشور ۲۲ نسخه به ازای هر ۱۰۰ نفر گزارش شده است.
وی تأکید کرد: این آمار به معنای مطلوب بودن کامل وضعیت کتابخانه‌ها نیست و همچنان برای توسعه خدمات و افزایش دسترسی مردم به کتاب باید تلاش کرد. در این مسیر، مطالبه‌گری و پیگیری رسانه‌ها می‌تواند در جلب توجه مسئولان و پیشبرد زیرساخت‌های فرهنگی نقش مؤثری داشته باشد.
راهب با اشاره به بازطراحی کتابخانه‌های عمومی استان گفت: طی چهار سال گذشته ۳۲ کتابخانه در استان بازطراحی شده‌اند. این اقدام تنها به نوسازی ظاهری محدود نیست و ایجاد بخش‌های ویژه کودک و نوجوان، فضاهای پژوهشی، محل گفت‌وگو و تعامل و فضاهای کار اشتراکی را نیز دربرمی‌گیرد.
وی افزود: از مجموع کتابخانه‌های بررسی شده، ۵۰ کتابخانه نیازمند بازطراحی بودند که تاکنون ۳۲ مورد آن انجام شده است. به گفته وی، استان بوشهر در زمینه بازطراحی کتابخانه‌های عمومی جایگاه نخست کشور را دارد و این تغییرات در افزایش عضویت و میزان امانت کتاب نیز تأثیرگذار بوده است.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان بوشهر با اشاره به پروژه‌های عمرانی این حوزه گفت: پنج شهر دوراهک، بادوله، بوشکان، شیرینو و چاه‌مبارک فاقد کتابخانه عمومی هستند. پروژه کتابخانه دوراهک به پیشرفت فیزیکی ۹۹ درصد رسیده و پس از تجهیز به‌زودی افتتاح می‌شود. کتابخانه شهر دیر نیز با همکاری شهرداری و مجموعه راه و شهرسازی به همین میزان پیشرفت داشته و برای استفاده خانواده‌ها و کودکان آماده بهره‌برداری است.
وی با اشاره به ضرورت توسعه زیرساخت‌های کتابخانه‌ای در شهرهای فاقد کتابخانه، از رسانه‌ها خواست این موضوع را نیز در قالب مطالبه‌گری فرهنگی دنبال کنند و گفت: در چهار شهر دیگر فاقد کتابخانه، هنوز روند احداث پروژه‌ها به شکل مطلوب آغاز نشده است.
راهب همچنین با اشاره به اهمیت کتابخانه مرکزی استان و با بیان اینکه از ۶۰ خدمات کتابخانه‌ای در کتابخانه‌های مرکزی اجرا می‌شود، اظهار کرد: کتابخانه مرکزی از زیرساخت‌های مهم توسعه فرهنگی، علمی و پژوهشی هر استان است و می‌تواند علاوه بر ارائه خدمات کتابخانه‌ای، فضاهایی مانند نگارخانه، اتاق علم، تالار خلاقیت نوجوانان و بخش‌های پژوهشی را در اختیار شهروندان قرار دهد.
وی افزود: با وجود اینکه کتابخانه مرکزی در برنامه‌های توسعه کشور مورد توجه قرار گرفته و بسیاری از استان‌ها این مجموعه را راه‌اندازی کرده‌اند، استان بوشهر همچنان فاقد کتابخانه مرکزی است. به اعتقاد وی، تحقق این پروژه بیش از هر چیز به اراده و پیگیری جدی مسئولان و مطالبه‌گری رسانه‌ها نیاز دارد.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان بوشهر درباره سهم نیم‌درصدی شهرداری‌ها از درآمدهایشان برای کتابخانه‌های عمومی نیز گفت: با پیگیری‌های انجام‌شده و ورود دستگاه‌های نظارتی، میزان پرداختی شهرداری‌ها در سال‌های اخیر افزایش یافته است؛ به‌گونه‌ای که مجموع این پرداختی‌ها از حدود ۳۰۰ میلیون تومان در سال ۱۴۰۰ به حدود ۱۰ میلیارد تومان در پایان سال گذشته رسیده است.
راهب با اشاره به تفاوت عملکرد شهرداری‌ها در پرداخت این سهم قانونی، از شهرداری‌های خوش‌حساب در این زمینه قدردانی کرد و افزود: پرداخت این سهم می‌تواند در بهسازی و توسعه کتابخانه‌ها و افزایش خدمات فرهنگی به شهروندان مؤثر باشد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به وضعیت مخاطبان کتابخانه‌های عمومی گفت: حدود ۶۵ درصد اعضای کتابخانه‌های استان را کودکان و نوجوانان تشکیل می‌دهند. بیشترین کتاب‌های امانت‌گرفته‌شده نیز در حوزه ادبیات، رمان و قصه است و پس از آن کتاب‌های روان‌شناسی و دینی قرار دارند.
راهب با اشاره به حمایت از ناشران و تقویت منابع کتابخانه‌ای اظهار کرد: در یک سال گذشته یک میلیارد و ۱۵۰ میلیون تومان کتاب از ناشران استانی و ملی خریداری شده و ۱۶۰ میلیون تومان نیز برای خرید بازی‌های فکری و اسباب‌بازی ویژه بخش‌های کودک هزینه شده است. همچنین در قالب طرح ملی «شهرزاد» به ارزش چهار میلیارد و ۱۵۰ میلیون تومان کتاب قصه و رمان خریداری و میان کتابخانه‌های استان توزیع شده است.
وی درباره تفاوت شاخص‌های کتابخوانی در شهرستان‌ها نیز گفت: بیشترین سرانه امانت کتاب در استان مربوط به شهرستان تنگستان با ۷۰ نسخه به ازای هر ۱۰۰ نفر و کمترین میزان مربوط به شهرستان دشتی با ۱۷ نسخه است. در شاخص عضویت نیز شهرستان جم با سرانه ۷.۳۹ نفر در هر ۱۰۰ نفر بیشترین و شهرستان گناوه با سرانه ۱.۵۴ نفر کمترین میزان را دارد.
راهب همچنین از اجرای احکام جایگزین حبس با موضوع حمایت از کتابخانه‌ها خبر داد و گفت: ارزش ریالی این احکام در مجموع ۱۹ میلیون تومان بوده است. در این طرح، برخی قضات به‌جای مجازات حبس، افراد را به اهدای کتاب یا کمک نقدی به کتابخانه‌ها تشویق کرده‌اند.
وی در ادامه به وضعیت کتابخانه عمومی حجت الاسلام محسنی جمی اشاره کرد و آن را یکی از تلخ‌ترین اتفاقات دوران خدمت خود دانست. به گفته راهب، زمین این کتابخانه وقفی و ساختمان آن با اعتبارات دولتی ساخته شده است؛ اما در پی اختلاف درباره پرداخت حق پذیره، بخشی از حیاط کتابخانه از دسترس خارج شده و در اختیار یک پروژه خصوصی قرار گرفته است.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان بوشهر تأکید کرد: با وجود این اتفاق، فعالیت کتابخانه ادامه دارد و تلاش می‌شود فضای فعلی حفظ شود. همچنین پیگیری‌هایی برای اختصاص مکانی دیگر و احداث کتابخانه‌ای جدید در موقعیتی مناسب در حال انجام است.
راهب در پایان از برگزاری آیین تجلیل از کتابداران و کتابخوانان برتر استان در روز ۲۶ آبان خبر داد و گفت: این مراسم ساعت ۹ صبح در سالن همایش بانک ملت برگزار می‌شود و در آن از کتابخوانان برتر، کتابداران و فعالان این حوزه تقدیر خواهد شد.
پیش از آغاز این نشست نیز خبرنگاران از بخش‌ها، امکانات و ظرفیت‌های کتابخانه عمومی مصلحیان بازدید کردند.
