به گزارش اداره‌کل روابط عمومی و اموربین‌الملل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور،  آزاده نظربلند؛ دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، در حاشیه آیین راه‌اندازی ۴ دستگاه کتابخانه عمومی سیار نهاد که پیش از ظهر امروز (دوشنبه ۳۰ شهریورماه ۱۴۰۵) برگزار شد، در جمع خبرنگاران بیان کرد: امروز شاهد راه‌اندازی و افتتاح چهار کتابخانه سیار هستیم که ۳۶ نقطه خدمت در مناطق فاقد کتابخانه را تحت پوشش قرار می‌دهند و با اضافه شدن این چهار دستگاه، تعداد کتابخانه‌های عمومی سیار کشور به ۸۲ باب می‌رسد.

وی با تأکید بر نقش کتابخانه‌های سیار در توسعه عدالت فرهنگی و افزایش دسترسی مردم به خدمات کتابخانه‌ای افزود: استقبال از کتابخانه‌های عمومی سیار، به‌ویژه در میان کودکان و نوجوانان، بسیار قابل توجه است. مجموعه کتاب‌های این کتابخانه‌ها نیز متناسب با نیاز گروه‌های مختلف سنی و اقشار گوناگون جامعه، از کتاب‌های کودک و نوجوان تا آثار بزرگسالان، انتخاب می‌شود.

نظربلند ادامه داد: هر یک از کتابخانه‌های سیار به یک کتابخانه مادر متصل هستند و مجموعه منابع آن‌ها در فواصل زمانی مشخص به‌روزرسانی و متناسب با نیاز مناطق تغییر می‌کند.

ارائه خدمات کتابخانه‌ای در مناطق فاقد زیرساخت

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور با بیان اینکه کتابخانه‌های سیار صرفا محلی برای امانت کتاب نیستند، گفت: بسیاری از خدماتی که در کتابخانه‌های دارای ساختمان ارائه می‌شود، در کتابخانه‌های سیار نیز قابل اجراست؛ از فرایند عضویت و امانت کتاب گرفته تا برگزاری برنامه‌های فرهنگی، ترویجی و رویدادهای کتاب‌محور.

وی درباره نیروهای فعال در کتابخانه‌های سیار توضیح داد: در این کتابخانه‌ها کتابدارانی فعالیت می‌کنند که در کنار رانندگی، آموزش‌های لازم در حوزه کتابداری و فعالیت‌های فرهنگی و ترویجی را نیز دیده‌اند و در مناطق تحت پوشش، خدمات کتابخانه‌ای و برنامه‌های فرهنگی را ارائه می‌کنند.

کتابخانه سیار؛ تبدیل «نقطه دسترسی» به «نقطه خدمت»

نظربلند با اشاره به رویکرد نهاد برای رساندن خدمات به سمت مخاطبان اظهار کرد: در الگوی سنتی، ساختمان کتابخانه یک «نقطه دسترسی» یا Access Point است و مخاطب برای دریافت خدمت به کتابخانه مراجعه می‌کند؛ اما در کتابخانه‌های سیار، این مفهوم به «نقطه خدمت» یا Service Point تبدیل می‌شود؛ یعنی خدمت به سمت مخاطب و محل حضور او حرکت می‌کند.

وی افزود: این الگو می‌تواند پاسخگوی نیازهای متفاوت مناطق فاقد کتابخانه باشد و استقبال از آن نیز نشان می‌دهد که این شیوه ارائه خدمت برای مردم جذاب است. به‌طور میانگین هر کتابخانه سیار چهار تا شش نقطه خدمت را پوشش می‌دهد و چهار کتابخانه‌ای که امروز افتتاح شدند، در مجموع ۳۶ نقطه خدمت در چهار استان را تحت پوشش قرار خواهند داد؛ مناطقی که فاقد کتابخانه هستند.

۴۵ کتابخانه سیار دیگر در حال تجهیز است

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در ادامه با اشاره به برنامه نهاد برای توسعه کتابخانه‌های سیار گفت: در حال حاضر ۴۵ کتابخانه سیار دیگر در حال تجهیز است که امیدواریم در یکی دو ماه آینده به بهره‌برداری برسند.

نظربلند اضافه کرد: در مناطقی که کتابخانه نداریم و ایجاد یا تکمیل یک ساختمان کتابخانه به دلیل زمان‌بر بودن پروژه‌های عمرانی و هزینه‌های بالای ساخت، امکان‌پذیر نیست، کتابخانه سیار می‌تواند یک راه میانبر برای رساندن خدمات کتابخانه‌ای به مردم باشد.

کتابخانه‌های سیار؛ ظرفیتی برای تقویت عدالت اجتماعی

وی همچنین با اشاره به نقش کتابخانه‌های سیار در تحقق عدالت اجتماعی و فرهنگی گفت: کتابخانه‌های سیار را برای مناطقی در نظر می‌گیریم که فاقد ساختمان کتابخانه هستند و به این ترتیب نقاط خدمت نهاد را به نفع مناطق کم‌برخوردار از کتابخانه گسترش می‌دهیم.

نظربلند افزود: در برخی از این مناطق ممکن است اساساً نقطه فرهنگی دیگری وجود نداشته باشد؛ بنابراین کتابخانه سیار می‌تواند علاوه بر خدمات کتابخانه‌ای، بخشی از نیازهای فرهنگی آن منطقه را نیز پاسخ دهد.

تلاش برای آشنایی کودکان و نوجوانان با کتاب

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور درباره تأثیر فضای مجازی و رسانه‌های جدید بر زمان و سبک زندگی کودکان و نوجوانان گفت: نمی‌توان نقش رسانه‌های مختلف و فضای مجازی را در زندگی امروز انکار کرد؛ اما مهم این است که خانواده‌ها و کودکان و نوجوانان را در مسیر رشد و تربیت با کتاب و کتابخوانی آشنا کنیم.

وی ادامه داد: کتابخانه‌های سیار با حضور در محل زندگی و اجتماع مخاطبان، می‌توانند زمینه دسترسی آسان‌تر کودکان و نوجوانان به کتاب و برنامه‌های فرهنگی را فراهم کنند.

کتابخانه‌های آسیب‌دیده در جنگ در اولویت بازگشت به چرخه خدمت

نظربلند در بخش دیگری از سخنان خود درباره وضعیت کتابخانه‌های آسیب‌دیده در جریان جنگ اظهار کرد: دو کتابخانه به‌طور کامل تخریب شده‌اند و برای ساخت مجدد آنها در حال برنامه‌ریزی هستیم.

وی افزود: با این حال، ترجیح ما این است که تا زمان ساخت و آماده‌سازی ساختمان جدید، برای راه‌اندازی مجدد کتابخانه، یک ساختمان مناسب را اجاره کنیم تا کتابخانه هرچه سریع‌تر به چرخه خدمت بازگردد؛ چراکه هدف اصلی، تداوم ارائه خدمات کتابخانه‌ای به مردم آن مناطق است.