به گزارش روابط عمومی ادارهکل کتابخانههای عمومی استان بوشهر، به نقل از روزنامه بامداد جنوب، کتابخانههای عمومی یکی از زیرساختهای پایه توسعه همهجانبه بهویژه توسعه فکری و فرهنگی به شمار میروند. تجربه نشان داده هر جا چراغ کتابخانهای روشن و بستر مناسب برای مطالعه فراهم شود، محرومیت آموزشی و فرهنگی رنگ میبازد و زمینه رشد خلاقیت و خودباوری نسل نو رقم میخورد.
به عبارتی، شهرها و روستاهایی که از این زیرساخت برخوردارند، فضایی بهمراتب پویاتر برای گسترش افق دید و کشف استعدادهای درخشان دارند؛ چراکه کودکان و نوجوانان در این مناطق، بهویژه در شهرها و روستاهای کمبرخوردار، با حضور در کتابخانه با دنیایی از ایدهها، مهارتها و چشماندازهای تازه روبهرو میشوند.
بدیهی است این مراکز به عنوان کانونهای زنده فرهنگی، نقشی کلیدی در کاهش فاصله طبقاتی در دسترسی به منابع دانش ایفا و زمینه را برای کشف نخبگانی فراهم میکنند که در نبود چنین بسترهایی، بخت شکوفایی نمییافتند. از همین رو، توسعه و تجهیز کتابخانههای روستاها و شهرهای کوچک تلاشی هوشمندانه برای توانمندسازی سرمایه انسانی و آیندهسازی در مناطق دوردست و کمتر برخوردار است.
در این راستا، ادارهکل کتابخانههای عمومی استان بوشهر با همسویی با سیاستهای نهاد کتابخانههای عمومی کشور، طرح نوسازی و بازآفرینی فضاهای کتابخانهای استان را در دستور کار قرار داد. این مجموعه با همافزایی نهادهای محلی و اجرایی توانست ۳۲ باب کتابخانه فرسوده را از جم تا دیلم بازطراحی کند و با ارائه خدمات مدرن کتابخانهای و ایجاد بخشهای تخصصی، آنها را بار دیگر به مدار فعالیت بازگرداند. البته در کنار بهسازی فضاها، افزایش چشمگیر اعضا و محدودیت متراژ فیزیکی، ضرورت توسعه کالبدی برخی از این مراکز را نیز دوچندان کرد.
یکی از این نمونهها، کتابخانه عمومی «حاجسیدعلی قمی» شهر شُنبه در شهرستان دشتی است که همزمان با هفته دولت، پس از طی مراحل توسعه، بازطراحی و تجهیز، با چهرهای نو بازگشایی شد. با الحاق ۱۴۰ مترمربع به فضای پیشین، مساحت این کتابخانه به ۲۶۶ مترمربع رسید تا پاسخی شایسته به اشتیاق روزافزون اهالی بهویژه نسل نوجوان شهر باشد.
هماینک تغییر فضای بصری، طراحی شاداب، تفکیک اصولی بخشهای کودک و نوجوان و توسعه و غنیسازی قفسهها با عناوین تازه، موجی از نشاط را در میان اعضا پدید آورده است. نوجوانان شُنبهای که پیش از این با کمبود فضا و محدودیت منابع مواجه بودند، اکنون این مرکز را خانهای امن برای اندیشیدن، فراغت سازنده و گامی موثر در مسیر عدالت فرهنگی میدانند؛ زیرساختی که میتواند رویشگاه استعدادهای درخشان در دل این دیار باشد.
مدیرکل کتابخانههای عمومی استان بوشهر با تشریح پیشینه و ضرورت بازسازی این کتابخانه قدیمی و افتخارآفرین به بامداد جنوب گفت: ساختمان کتابخانه عمومی «حاجسیدعلی قمی» حدود ۱۸ سال پیش با زیربنای ۱۲۶ مترمربع احداث شده بود. در جریان زلزله ویرانگر سال ۹۲ این بنا دچار آسیبهای جدی شد و با وجود مرمتهای اولیهای که در آن مقطع صورت گرفت، ساختمان کیفیت و ایمنی مطلوب برای ارائه خدمات استاندارد کتابخانهای را نداشت.
حیدر راهب در ادامه با بیان اینکه منتظر فرصت مناسبی بودیم که بازسازی این کتابخانه به صورت اصولی انجام شود، افزود: با وجود محدودیت شدید فضا و امکانات، خانم غلامی کتابدار این مجموعه با خلاقیت و تعهد مثالزدنی توانست پای خیل عظیمی از کودکان و نوجوانان را به کتابخانه باز کند تا جایی که این مرکز در سطح استان و حتی در رویدادهای ملی صاحب رتبههای برتر شد. در ادامه با افزایش چشمگیر اعضا و پر شدن فضای محدود ۱۲۶ متری با قفسههای کتاب، جایی برای نشستن اعضا باقی نمانده بود و بچهها مجبور بودند برای مطالعه و فعالیتهای فرهنگی روی موکت و کف زمین بنشینند.
وی با اشاره به اینکه برای پایان دادن به محدودیت فضا و کوچک بودن کتابخانه، پس از حدود دو سال پیگیری مستمر و تامین اعتبارات لازم، عملیات توسعه و بازسازی کلید خورد، تصریح کرد: در این طرح، سالنی به مساحت ۱۴۰ مترمربع احداث و به سازه قبلی ملحق شد تا مجموع زیربنای کتابخانه به ۲۶۶ مترمربع افزایش یابد. همزمان، بخش قدیمی نیز بهصورت کامل بهسازی شد و با یکدستسازی کفپوش، گچکاری، سقف و تجهیزات، مجتمعی آبرومند و استاندارد شکل گرفت.
راهب با ابراز خرسندی از بازگشایی این مرکز فرهنگی خاطرنشان کرد: درهای این کتابخانه از هفته دولت به روی مخاطبان گشوده شده و به کانونی پرنشاط و خانه امید کودکان و نوجوانان این دیار تبدیل شده است. امروز این مکان صرفا محلی برای امانت کتاب نیست، بلکه پاتوقی پویا برای شاهنامهخوانی، قصهگویی، نقاشی و شکوفایی استعدادهای نسل نو در منطقهای کمبرخوردار است.
مدیرکل کتابخانههای عمومی استان بوشهر با اشاره به مدرن شدن خدمات کتابخانهای در کتابخانه «حاجسیدعلی قمی» شنبه پس از بازگشایی توضیح داد: نسل امروز دیگر صرفا در پی امانت گرفتن کتاب نیست. به عقیده من، کودک و نوجوان عصر فناوری، نیازمند محیطی تعاملی، چندرسانهای و الهامبخش است. اگر کالبد و کارکرد کتابخانهها همگام با تغییر ذائقه مخاطبان بهروز نشود، پیوند نسل جدید با فرهنگ مکتوب گسسته خواهد شد. از همین رو، در پروژه بازسازی و توسعه این کتابخانه، علاوه بر ارتقای استاندارد سالنهای مطالعه و مخزن، بخش کودک و نوجوان را بر پایه هویتبخشی بصری، تجهیزات بهروز و بسترهای تعاملی بازطراحی کردیم.
راهب ادامه داد: هدف ما این است که کتابخانه حاجسیدعلی قمی تنها مخزن نگهداری کتاب نباشد، بلکه بهعنوان یک باشگاه و پاتوق فرهنگی و فناورانه، امکان اجرای کارگاههای خلاقیت، بازیهای فکری، نشستهای کتابخوان دیجیتال و رویدادهای هنری را برای فرزندان این دیار فراهم کند و فاصله دسترسی آنها را به خدمات نوین فرهنگی به صفر برساند.
مدیرکل کتابخانههای عمومی استان بوشهر با اشاره به اهمیت برنامهسازی و مهارتآموزی در کتابخانههای عمومی در شهرهای کمبرخوردار و دور از مرکز استان گفت: در شهرهایی که با فقر زیرساختهای آموزشی، هنری و فرهنگی دستوپنجه نرم میکنند، کتابخانه عمومی باید نقش یک مرکز مهارتی را ایفا کند. بر همین مبنا، سیاست ما در ادارهکل کتابخانههای عمومی استان، تبدیل کتابخانههایی نظیر کتابخانه عمومی شُنبه به مراکز یادگیری مادامالعمر است؛ فضاهایی که در آنها کارگاههای تفکر انتقادی، مهارتهای ارتباطی، نویسندگی خلاق، صنایع دستی بومی و آشنایی با فناوریهای نوپا در قالب برنامهسازیهای مدون به کودکان و جوانان ارائه شود تا استعدادهای نو در دل محرومیت جغرافیایی به خاموشی نگراید و زمینه توانمندسازی و خودباوری پایدار در متن جامعه محلی محقق شود.
راهب در خصوص اهمیت بازسازی کتابخانهها در توسعه فرهنگ مطالعه و کتابخوانی در مناطق محروم بیان کرد: وقتی ما یک فضای قدیمی و دلگیر را به محیطی روشن، استاندارد و دلباز تبدیل میکنیم، در واقع داریم به آن بچه یا جوانی که در آن منطقه زندگی میکند، احترام میگذاریم. به او میگوییم که وقت و آیندهاش برای ما مهم است. حقیقت این است که کتابخانه نباید جایی باشد که آدمها فقط برای خواندن کتابهای درسی به آن پناه ببرند. وقتی محیط کتابخانه استاندارد و راحت باشد، آن فضا از یک ساختمان خشک به یک پاتوق تبدیل میشود؛ جایی که آدمها در آن احساس امنیت و تعلق میکنند.
وی یادآور شد: وقتی بچهها در کتابخانه احساس راحتی کنند، مطالعه دیگر برایشان یک تکلیف اجباری خستهکننده نیست، بلکه تبدیل به انتخابی میشود که خودشان دوست دارند انجامش دهند. هدف ما از این تغییرات همین است؛ اینکه کتابخانه برای فرزندان این منطقه به خانه دوم تبدیل شود.
