به گزارش روابط عمومی اداره کل کتابخانههای عمومی استان فارس، افسانه مظفری؛ مسئول کتابخانه عمومی زندهیاد محمدحسن رجبی شهرستان نی ریز، به مناسبت فرارسیدن ماه محرم حسینی، کتاب «تشنه لبان» را مرورنویسی کرد.
شناسنامه کتاب
عنوان: تشنه لبان
نویسنده: حمید گروگان
ناشر: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان
موضوع: تحلیل تاریخی واقعه کربلا؛ مقتل شهیدان کربلا
قالب: پژوهش تاریخی
زمان تقریبی مطالعه: 10 ساعت
مقدمه:
هر سال با فرا رسیدن ماه محرم و نیاز به کسب آگاهی و درک عمیق از وقایع عاشورا توسط عموم بهخصوص نوجوانان، گرایش به مطالعه منابع و پژوهش های تاریخی بیش از پیش احساس میشود. مقتلخوانی از سنتهای رایج عزاداری شیعیان برای شهدای کربلا است که گزارش حوادث غمانگیز واقعه کربلا را نقل میکند و روشی مستند برای مقابله با تحریف حوادث این واقعه است.
کتاب «تشنه لبان» نوشته حمید گروگان از انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، ازجمله کتابهای پیشنهادی است که حوادث واقعه کربلا و شهادت حماسهآفرینان آن را بهصورت مستند و شیوا در قالب هنری برای جوانان و نوجوانان بیان کرده و در واقع مقتلی است که با ذکر نام و شیوه شهادت، سرگذشت هر یک از شهدای کربلا را شرح داده است.
خلاصه محتوا:
«تشنه لبان» روایت دقیقی است از وقایع عاشورا و آنچه بر امام حسین (ع) و یارانش در صحرای کربلا گذشت. نویسنده با رجوع به معتبرترین منابع تاریخ عاشورا، بهصورت مستند حوادث این روز را با دقت و جزء به جزء و با بیانی روان و دلنشین روایت کرده و از اشعار برخی شاعران ازجمله حافظ نیز، برای تضمین و تأیید برخی مطالب و رجزخوانیها، استفاده کرده است.
در این کتاب، نهتنها مقتلخوانی شده، بلکه نویسنده با نگاهی تحلیلی و شاعرانه و با اندیشهای هدفمند از دل حماسه بزرگ عاشورا الگویی برای نسل امروز ترسیم کرده است.
تحلیل ساختاری و محتوای اثر:
- صفحه آرایی و استفاده از رنگ قرمز و سیاه در طراحی کتاب «تشنه لبان» که تاکید بر فضای تاریک و غم آلود است. همچنین تصویرگری متناسب با محتوای کتاب، چشمگیر و منحصر بهفرد است. علاوه براین، انتخاب جنس و رنگ کاغذ از ویژگیهایی است که ضمن ایجاد حال و هوای عاشورایی در خواننده، نمونهای زیبا و به یادماندنی از هنر گرافیک و تصویرسازی ایرانی را به نمایش گذاشته است.
- متن روان و قابلفهم، از نقاط قوت کتاب «تشنه لبان» است که آن را به منبعی مناسب گروه سنی نوجوانان تبدیل کرده است.
- طراحی و اجرای برنامههایی همچون جمعخوانی، نقد و بررسی، تحلیل، کشیدن نقاشی و اجرای نمایش براساس داستانهای ذکر شده در متن کتاب، آن را در مرتبه ای بالاتر از مطالعه صرف قرار داده، بهخصوص که این کتاب بار انتقال فرهنگ و تاریخ را به دوش میکشد.
جایگاه اثر در مطالعات قیام عاشورا:
در تعداد زیادی از کتابهایی که به مقتل شهیدان کربلا اختصاص دارند، تنها به رجزخوانی اکتفا شده است. در این میان، کتاب «تشنه لبان» با تمرکز به روایت داستان کامل واقعه عاشورا، معرفی یاران امام حسین (ع)، بیان پیش زمینهها و نحوه شهادت آنها به ترتیب حضور در میدان جنگ، به اثری خاص و درخور توجه نوجوانان بدل شده است. متن روان و همه فهم این کتاب، در عین سادگی، شور هر خواننده ای را برمیانگیزد.
مخاطبان اثر:
این کتاب مناسب مخاطبان عام بهخصوص نوجوانانی است که به دنبال مطالعه متون تاریخی ساده و قابل فهم از وقایع کربلا و داستان شهادت اصحاب امام حسین (ع) هستند.
جمعبندی:
کتاب «تشنه لبان» مقتل بلندی از واقعه عظیم عاشورا است که ازجمله به این نکته میتوان اشاره کرد که بهجای پرداختن صرف به رجزخوانی و نثر سنتی یک مقتل، روایت هایی از واقعه کربلا، عصر عاشورا و ماجرای شهادت امام حسین (ع) و اصحاب ایشان را به ترتیب زمانی بیان کرده و در ضمن، نویسنده بر قابل فهم بودن محتوای این اثر برای نسل جوان و نوجوان، تأکید داشته است. این اثر را میتوان دایرهالمعارفی نیز دانست که حوادث تاریخی را بهصورت مستند و بدون دخل و تصرف، همراه با توضیحات تکمیلی در حاشیه متن در اختیار خواننده قرار داده است. از این جهت، اثر فوق کتابی خاص برای جوانان و نوجوانان است.
