دوشنبه ۱۸ خرداد ۱۴۰۵ - ۰۸:۴۱

در پنجمین جلسه «یکشنبه های تاریخی» مطرح شد؛

گودین‌تپه و زاگرس؛ کانون‌های تمدن‌ساز در گذار از نوسنگی تا عصر مادها

کرمانشاه

در نشست تخصصی «یکشنبه‌های تاریخی»، یافته‌های جدید باستان‌شناسی از دو قطب تمدنی ایران یعنی گودین‌تپه و محوطه‌های دوره نوسنگی بررسی شد.

به گزارش روابط‌عمومی اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه، تخصصی «یکشنبه‌های تاریخی» با هدف آشنایی کودکان با موضوعات علمی و پژوهشی، تقویت روحیه تحقیق و ایجاد زمینه‌ای برای بهره‌گیری مفید از اوقات فراغت، با حضور کارشناسان ستادی و جمعی از اعضای کودک کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه و سایر استان ها، روز یکشنبه ۱۷ خردادماه، در سالن جلسات کتابخانه عمومی امیرکبیر و به‌صورت مجازی در بستر اسکای‌روم برگزار شد.

گودین‌تپه و زاگرس؛ کانون‌های تمدن‌ساز در گذار از نوسنگی تا عصر مادها

دراین نشست، یکی از اعضا کودک کتابخانه عمومی شهید باهنر دهستان کندوله،  که به صورت مجازی در جلسه حضر بود، با اشاره به (گودین‌تپه) در شهرستان کنگاور، این محوطه را به‌عنوان نمادی از ارتباطات گسترده فرهنگی و تجاری ایران باستان با تمدن‌های میان‌رودان و آسیای میانه معرفی کرد. گودین‌تپه که در حاشیه رود گاماسیاب واقع شده، به دلیل قرارگیری در مسیر تجاری «سنگ لاجورد» میان بدخشان افغانستان و دشت‌های میان‌رودان، از دیرباز کانونی برای تبادل دانش و کالا بوده است. کاوش‌های انجام‌شده در این منطقه از دهه ۶۰ میلادی توسط هیئت باستان‌شناسی به سرپرستی «کایلر یانگ»، آثاری از ادوار مختلف از پیش از تاریخ تا دوره مادها را نمایان ساخته است.

گودین‌تپه و زاگرس؛ کانون‌های تمدن‌ساز در گذار از نوسنگی تا عصر مادها

در بخش دیگری از این نشست، به بررسی (دوره نوسنگی در زاگرس و فلات مرکزی) پرداخته شد. بر اساس یافته‌های پژوهشی، تحولات سکونتی در این مناطق با گذار از «گردآوری غذا» به «تولید مواد غذایی» همراه بوده است. تپه «شیخی‌آباد» در استان کرمانشاه، به‌عنوان کهن‌ترین محوطه نوسنگی ایران، با قدمتی بین (۹۸۰۰ تا ۷۶۰۰ پ. م)،   به‌عنوان خاستگاه یکجانشینی و اهلی‌گری معرفی شد. همچنین در «تپه سراب»، یافته‌هایی نظیر پناهگاه‌های مدور و پیکرک گَِلی گراز (به‌عنوان یکی از قدیمی‌ترین آثار هنری ایران)، گواهی بر سبک زندگی ساکنان اولیه زاگرس است که ترکیبی از شکار و بهره‌برداری از منابع رودخانه‌ای بوده است.

گودین‌تپه و زاگرس؛ کانون‌های تمدن‌ساز در گذار از نوسنگی تا عصر مادها

همچنین عضو نوجوان کتابخانه عمومی  سیدابوالرضا راوندی استان کاشان نیز در این نشست، به بررسی استقرار جوامع در فلات مرکزی ایران پرداخت. طبق مستندات ارائه‌شده، سکونت در «تپه سیلک» کاشان از حدود ۶۱۰۰ پ. م آغاز شده و سنت‌های تدفین خاص (دفن در کف خانه‌ها با رنگ قرمز) در آن مشاهده می‌شود. همچنین با بررسی محوطه‌هایی همچون تپه پردیس، اسماعیل‌آباد و دشت قزوین، این نتیجه حاصل شد که کشاورزان و رمه‌داران نوسنگی از حدود (۶۰۰۰ پ. م)، احتمالاً از کوهپایه‌های زاگرس (که کشاورزی در آن دو هزار سال زودتر آغاز شده بود) به سمت دشت‌های مرکزی مهاجرت کرده‌اند؛ مهاجرتی که ممکن است با تغییرات اقلیمی (۶۲۰۰ پ. م) مرتبط باشد.

گودین‌تپه و زاگرس؛ کانون‌های تمدن‌ساز در گذار از نوسنگی تا عصر مادها

در پایان این نشست، بر اهمیت تداوم پژوهش‌های میدانی و ترویج دانش باستان‌شناسی در میان نسل جوان و علاقه‌مندان تأکید شد. این گزارش‌های علمی، گامی در راستای شناخت دقیق‌تر هویت تاریخی و جایگاه تمدنی ایران در جغرافیای جهان باستان ارزیابی شد.