چهارشنبه ۱۳ خرداد ۱۴۰۵ - ۱۱:۱۲

در نشست تخصصی با حضور نخبگان فکری صورت گرفت؛

طنین پرسش‌های بنیادین فلسفه در محفل اندیشمندان بندرماهشهر؛ واکاوی «هندسه هستی» از نگاه حکیم نیشابور

واکاوی «هندسه هستی» از نگاه حکیم نیشابور

نشست تخصصی «خیام؛ از هندسه هستی تا پرسش‌های بنیادین فلسفه» در کتابخانه عمومی بوستان بندرماهشهر، فراتر از یک مجلس شعرخوانی مرسوم، به مجالی برای بازخوانی اندیشه‌های ژرف یکی از اثرگذارترین متفکران تاریخ ایران بدل شد. این رویداد علمی با مشارکت فعال پژوهشگران و مشتاقان حکمت، ابعاد پیچیده جهان‌بینی حکیم عمر خیام را در تلاقی شگفت‌انگیز ریاضیات، نجوم و فلسفه به بوته نقد و بررسی گذاشت تا چهره واقعی این اندیشمند بزرگ از پسِ غبارِ تعابیر سطحی بازشناسی شود.

به گزارش روابط عمومی اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی استان خوزستان، کتابخانه عمومی بوستان شهرستان بندرماهشهر با برپایی نشست تخصصی «خیام؛ از هندسه هستی تا پرسش‌های بنیادین فلسفه»، میزبان جمعی از صاحب‌نظران و علاقه‌مندان به حوزه‌های اندیشه‌ورزی بود. این برنامه با هدف تبیین زیرساخت‌های فکری حکیم نیشابوری و تحلیل دستگاه فلسفی او در مواجهه با معمای هستی طراحی و اجرا شد.

طنین پرسش‌های بنیادین فلسفه در محفل اندیشمندان بندرماهشهر؛ واکاوی «هندسه هستی» از نگاه حکیم نیشابور

در جریان این هم‌اندیشی علمی، پژوهشگران با رویکردی تحلیلی به کالبدشکافی آثار و تفکرات خیام پرداخته و بر ضرورت عبور از برداشت‌های رایج و تقلیل‌گرایانه تأکید داشتند. از نگاه حاضران، خیام پیش از آنکه یک شاعر به معنای مرسوم باشد، متفکری پرسشگر و فیلسوفی ژرف‌بین است که زبانِ شعر را برای بیان غامض‌ترین مسائل وجودشناختی برگزیده است. در این نشست، بر جایگاه رفیع علمی وی و پیوند ناگسستنی میان تخصص او در ریاضیات و منطق با نوع نگاهش به جهان هستی صحه گذاشته شد.

بخش مهمی از این واکاوی فلسفی به مفاهیم چالش‌برانگیزی همچون «دم غنیمتی»، نقد جزم‌اندیشی و نسبت انسان با زمان اختصاص یافت. سخنرانان با کالبدشکافی رباعیات، به بررسی نگاه خیام به مقوله مرگ و نیستی پرداختند و این پرسش‌های بنیادین را نه به عنوان بن‌بست‌های فکری، بلکه به مثابه محرکی برای زیست آگاهانه و خردورزانه معرفی کردند. تأملات وجودشناختی خیام در این نشست به عنوان دستگاهی منسجم ترسیم شد که در آن، حیرت در برابر عظمت کائنات با دقتی ریاضی‌وار در هم آمیخته است.

طنین پرسش‌های بنیادین فلسفه در محفل اندیشمندان بندرماهشهر؛ واکاوی «هندسه هستی» از نگاه حکیم نیشابور

شرکت‌کنندگان در این محفل فکری، بر این باور بودند که میراث ادبی خیام، بازتاب‌دهنده یک مانیفست فلسفی تمام‌عیار است که علی‌رغم گذشت قرن‌ها، همچنان برای انسان معاصر الهام‌بخش و راهگشا به نظر می‌رسد. توانایی خیام در به تصویر کشیدن اضطراب‌های وجودی و دعوت به اندیشیدن به «آنِ» جاری زندگی، محور گفت‌وگوهایی بود که نشان داد اندیشه این حکیم بزرگ، فراتر از مرزهای زمان و مکان، همچنان در لایه‌های پنهان تفکر بشری جاری است.

طنین پرسش‌های بنیادین فلسفه در محفل اندیشمندان بندرماهشهر؛ واکاوی «هندسه هستی» از نگاه حکیم نیشابور

این رویداد فرهنگی که با استقبال پرشور ۴۵ نفر از پژوهشگران و دوستداران مباحث ادبی و فلسفی همراه بود، گامی بلند در راستای ترویج اندیشه‌ورزی و معرفی مفاخر ملی در نهاد کتابخانه‌های عمومی محسوب می‌شود. کتابخانه مرکزی بندرماهشهر با میزبانی از این نشست، پویایی خود را در تبدیل شدن به قطب گفت‌وگوهای علمی و فرهنگی نشان داد و بستری مهیا کرد تا میان متون کهن و نیازهای فکری جامعه امروز پیوندی عمیق برقرار شود.

برگزاری چنین برنامه‌هایی، نویدبخش تداوم حرکت کتابخانه‌های عمومی به سمت عمق‌بخشی به نگاه مخاطبان و تبدیل این فضاها به کانون‌های اصلی تضارب آرا و ارتقای سواد فلسفی در سطح جامعه است. پتانسیل بالای مباحث مطرح شده در این نشست، لزوم بازخوانی مداوم آثار کلاسیک ایرانی را با عینک نقد و پژوهش مدرن بیش از پیش نمایان ساخت.