به گزارش روابط عمومی اداره کل کتابخانه های عمومی استان همدان، رویداد «حکیمانه» باهدف پاسداشت نام سخنسرایان بزرگ پارسی، با حضور مهدی کریمی مدیرکل کتابخانههای عمومی استان همدان، حسن گوهرپور مشاور استاندار، محقق معاون استانداری همدان، مسعود میدانچی رئیس هیئتمدیره انجمن خیرین توسعه کتابخانهها و ترویج کتابخوانی، بهروز کارخانهای سرپرست دانشگاه علوم پزشکی همدان، دکتر محمد بقایی (ماکان) و دکتر علیرضا قیامتی از چهرههای بینالمللی ادب فارسی، رامین نوروزی نماینده شرکت سحر و جمعیتی کثیر از علاقهمندان به فرهنگ و ادب فارسی در محوطه کتابخانه مرکزی همدان برگزار شد.
مهدی کریمی، مدیرکل کتابخانههای عمومی استان همدان، در مراسم پاسداشت مفاخر ادبی (فردوسی، خیام و باباطاهر) در کتابخانه مرکزی همدان، ضمن گرامیداشت یاد شهدا بهویژه شهدای جنگ رمضان، شهدای مدرسه میناب، شهدای ناوچه و همه شهدای مظلوم، و از حضور مهمانان برنامه تشکر کرد.
کریمی با تشکر از شرکت سحر (حامی برنامه) و انجمن خیرین توسعه کتابخانهها و ترویج کتابخوانی، هدف از برگزاری این رویداد را پاسداشت مفاخر ادبی استان و کشور دانست و گفت: فردوسی، خیام و باباطاهر از ستارگان تاریخ پرافتخار ایران هستند.
مدیرکل کتابخانههای عمومی همدان، فردوسی را ازجمله بلندترین قلههای ادب فارسی خواند و افزود: شاهنامه اثری جاویدان است که نمیتوان برای آن متصور شد. این اثر، اعتلای فرهنگ ایران، دینمدار، وطندوستی و اخلاقمحوری ایرانیان را زیباترین وجه به تصویر کشیده است.
کریمی با اشاره به ابعاد شخصیت فردوسی (حکمت، جایگاه زبانی، جایگاه اجتماعی و قدرت هنر تصویرنمایی)، تأکید کرد: فردوسی خدای سخن است. شاهنامه فقط یک کتاب نیست، بلکه حافظهای به بلندای تاریخ است. همه ایرانیان و فارسیزبانان مدیون فردوسی هستند.
وی به سخن وزیر محترم ارشاد اشاره کرد که فردوسی بهتنهایی یک فرهنگستان است. کریمی همچنین از کتابداران بهعنوان سربازان گمنام عرصه فرهنگ تقدیر کرد و با ذکر پیام رهبر شهید انقلاب اسلامی درباره مبارزه با «ضحاکنشینان» به کمک اساطیر شاهنامه، سخنان خود را به پایان رساند.
علیرضا قیامتی ضمن سپاس از اداره کل کتابخانههای عمومی استان همدان و همکاران این نهاد، گفت: فردوسی هر کس را که برای فرهنگ ایران تلاش کند دعا میکند. از من خواستند درباره شاهنامه سخن بگویم؛ شاهنامه تنها یک کتاب ادبی نیست، بلکه موزه انسانشناسی و موزه ایرانشناسی است.
وی افزود: شاهنامه پیش از آنکه حماسهای ایرانی باشد، حماسهای بشری است. هیچ حماسهای در جهان مانند شاهنامه از سپیدهدم آفرینش آغاز نمیشود. شاهنامه چگونگی پدید آمدن هفت آفرینش (آب، باد، خاک، هوا، آتش، حیوان، انسان)، کشف فلزات، اهلی کردن دامها، کشاورزی و ساخت ابزار را روایت میکند. فردوسی آگاهانه حماسه بشر پیشین را سروده است.
علیرضا قیامتی تأکید کرد: شاهنامه فقط داستان رستم و سهراب یا دیو و پری نیست. مارهای دوش ضحاک نماد عذاب جهانخواهیاند. مغز سر جوانان که ضحاک میخورد نماد خرد و اندیشه ایرانی است. فردوسی مسائل را به زبان رمز بیان میکند. در شاهنامه همرزم و هم بزم و شادمانی هست. ایرانیان چنان جشن میگرفتند که یک روز هم بدون جشن نبودند. امید، رکن بزرگ فرهنگ ایران است.
وی با اشاره به جایگاه خرد در شاهنامه تصریح کرد: هیچ کتاب ادبی در جهان بهاندازه شاهنامه از خرد سخن نگفته است. فردوسی میداند انسان خردمند به کمال اخلاقی میرسد. خردمند دروغ نمیگوید، خشونت ندارد، مدارا میکند و فروتن است. نخستین آفرینش خداوند خرد است. کتابی که بانام خداوند جان و خرد آغاز شود، متعلق به یک ملت نیست، به همه جهان تعلق دارد.
قیامتی با ذکر نمونههایی از قوانین پیشرو در شاهنامه گفت: حقوق اسیران جنگی که در سال ۱۹۴۹ در سازمان ملل تصویب شد، سدهها پیش در شاهنامه آمده است. فردوسی به ایرانیان سفارش میکند: «چو پیروز گشتی ز کس خون مریز». همچنین اصل مصونیت سفیران، اولتیماتوم جنگی، روادید (جواز ورود) و مصونیت مترجمان در جنگ، هزار سال پیش در شاهنامه دیده میشود.
در ادامه افزود: فردوسی برای فرستاده (سفیر) سیوهشت ویژگی برمیشمارد که امروز نیز نمیتوان چیزی به آن افزود. در دیپلماسی شاهنامه، هنگام مرگ قیصر روم، پادشاه ایران پیام تسلیت میفرستد و آمادگی خود را برای کمک اعلام میکند.
وی به نخستین صندوق خدمات اجتماعی در شاهنامه اشاره کرد و گفت: صندوق حمایت از بازنشستگان، سالخوردگان، زندانیان، زنان سرپرست خانوار و یتیمان که امروز در قالب صلیب سرخ، هلال احمر و بهزیستی دیده میشود، هزار سال پیش در شاهنامه طراحی شده بود. فردوسی از پادشاه میخواهد به پیران بیکار، وامداران، کودکان بیمادر و رنان بیشوهر کمک کند.
قیامتی در پایان گفت: قدرت در شاهنامه همواره در خدمت اخلاق و ایران است. فردوسی شاهنامه را پناه ایرانیان قرار داده است. هر زمان ایران زیر یورش دشمن رفته، شاهنامه پناه ما بوده است. فردوسی در وصف سپاه ایران از آذربایجان، اردبیل، سیستان بلوچستان، همدان، خوزستان و جهرم نام میبرد و تصویری از پیوستگی ملی ترسیم میکند.
در این برنامه اجرای شاهنامهخوانی، نقالی، سرود و سخنرانی از بخشهای مختلف این رویداد فاخر بود و در پایان مراسم، از کتاب «خیام چنان که هست» نوشته محمد بقایی (ماکان) رونمایی شد.
