به گزارش روابط عمومی اداره کل کتابخانههای عمومی استان خوزستان، محمد خلج؛ دستیار دبیرکل و جمعی از مدیران ارشد نهاد، شنبه ۱۹ اردیبهشت، در جریان سفر به استان خوزستان، با محمدرضا موالیزاده؛ استاندار خوزستان، دیدار و گفتوگو کردند.
استاندار خوزستان در این دیدار با اشاره به اهمیت کتاب و مطالعه در شکلگیری جامعهای آگاه و خردورز، فرهنگ مطالعه را یکی از پایههای اصلی رشد فکری و اجتماعی جامعه دانست.
وی گفت: کتاب نهتنها منبع انتقال دانش، بلکه بستری برای تعمیق تفکر، تقویت گفتوگو و گسترش منطق در تعاملات اجتماعی بهشمار میآید؛ مسیری که میتواند جامعه را از بسیاری آسیبهای اجتماعی دور کند و زمینه شکلگیری زیست فرهنگی پویاتر را فراهم سازد.
موالیزاده با بیان اینکه، خوزستان با برخورداری از پیشینهای درخشان در عرصه ادبیات و فرهنگ، همواره خاستگاه نویسندگان، شاعران و اهل قلم برجستهای در زبانهای فارسی و عربی بوده است، افزود: این ظرفیت فرهنگی گسترده، فرصت مناسبی برای توسعه فرهنگ مطالعه و تقویت جریانهای فرهنگی در استان فراهم کرده است. در چنین بستری، کتابخانهها میتوانند به مراکزی فعال برای شکلگیری تعاملات فرهنگی، گفتوگوهای فکری و رشد اندیشه تبدیل شوند.
استاندار خوزستان در ادامه گفت: سالهای اخیر نیز نشانههای قابلتوجهی از علاقه نسل جوان به مطالعه در استان دیده میشود. حضور نوجوانان و جوانان در کتابخانهها و استقبال آنان از امانت گرفتن کتاب، تصویری امیدوارکننده از آینده فرهنگی جامعه ترسیم میکند. در بسیاری از کتابخانهها، کتابداران تنها به ارائه خدمات امانت کتاب بسنده نمیکنند و با گفتوگو درباره محتوای آثار، زمینه بهرهمندی عمیقتر مخاطبان از کتاب را فراهم میکنند؛ رویکردی که میتواند فرهنگ مطالعه را از یک فعالیت فردی به یک تجربه فرهنگی و اجتماعی تبدیل کند.
وی تأکید کرد: با وجود این ظرفیتها، حوزه نشر و کتابفروشی در سالهای اخیر با دشواریهای اقتصادی روبهرو شده است. کاهش قدرت خرید مردم و افزایش هزینههای فعالیت در این حوزه، برخی کتابفروشیها را با چالش جدی مواجه کرده و حتی در مواردی به تعطیلی آنها انجامیده است. چنین شرایطی اهمیت تقویت کتابخانههای عمومی را بیش از پیش نمایان میکند؛ چراکه کتابخانهها میتوانند دسترسی عمومی به کتاب و منابع فرهنگی را برای اقشار مختلف جامعه تسهیل کنند.
موالیزاده با اشاره به اینکه، مناطق روستایی و بخشهای کمبرخوردار استان از ظرفیت قابلتوجهی برای گسترش فرهنگ مطالعه برخوردارند، افزود: تجربههای میدانی نشان میدهد که اشتیاق به کتاب در بسیاری از روستاها بسیار چشمگیر است و همین موضوع فرصت مناسبی برای توسعه عدالت فرهنگی و گسترش خدمات کتابخانهای فراهم میآورد. گسترش کتابخانهها و ایجاد دسترسی آسان به منابع مطالعاتی در این مناطق میتواند نقش مهمی در تقویت سرمایه فرهنگی و اجتماعی ایفا کند.
استاندار خوزستان تأکید کرد: یکی از راهکارهای مؤثر برای تحقق این هدف، توسعه کتابخانههای سیار است؛ طرحی که امکان ارائه خدمات کتابخانهای در مناطق فاقد کتابخانه ثابت را فراهم میکند. این نوع کتابخانهها با حضور در روستاها، مناطق دورافتاده و محلههای کمبرخوردار، فرصت دسترسی به کتاب و منابع فرهنگی را برای طیف گستردهای از مخاطبان فراهم میکنند و به گسترش عدالت فرهنگی کمک میکنند.
محمد خلج؛ دستیار دبیرکل نهاد کتابخانههای عمومی کشور نیز در این دیدار، بر ضرورت ایفای نقش فعالتر کتابخانهها در حوزه فرهنگ عمومی و تقویت بنیانهای فکری جامعه تأکید کرد و افزود: نقش نهادهای فرهنگی در حفظ و تقویت ارزشهای اجتماعی و اعتقادی جامعه اهمیتی مضاعف پیدا میکند.
وی گفت: کتابخانهها باید از قالب یک فضای صرفا فیزیکی خارج شوند و به پایگاههایی پویا برای شناخت، تحلیل و گفتوگو درباره مسائل روز جامعه تبدیل شوند. تحقق چنین رویکردی نیازمند تقویت زیرساختهای کتابخانهای در سه محور اصلی است؛ توانمندسازی نیروی انسانی، ارتقای محتوای کتابخانهها و بهرهگیری از تجهیزات و فناوریهای نوین. در این مسیر، کتابداران بهعنوان حلقه اصلی ارتباط میان مخاطب و منابع دانشی، نقشی کلیدی در ارتقای کیفیت خدمات کتابخانهای ایفا میکنند. تقویت مهارتهای تخصصی و فرهنگی کتابداران میتواند کتابخانهها را به محیطهایی فعال برای یادگیری، تبادل اندیشه و رشد فرهنگی تبدیل کند.
خلج ادامه داد: گسترش کتابخانههای سیار نیز بهعنوان یکی از ابزارهای مؤثر در تحقق عدالت فرهنگی مورد توجه قرار گرفته است. این طرح با هدف رساندن خدمات کتابخانهای به مناطقی که از امکانات فرهنگی کمتری برخوردارند، میتواند فاصله دسترسی به کتاب را در نقاط مختلف کشور کاهش دهد. تحقق این برنامهها نیازمند مشارکت و همافزایی میان دستگاههای مختلف است. ظرفیتهای قانونی و اجتماعی نهادهای گوناگون، بهویژه در حوزه مسئولیت اجتماعی، میتواند در تأمین ناوگان کتابخانههای سیار و تجهیزات مورد نیاز آنها نقش مهمی ایفا کند. در سالهای اخیر نیز اقداماتی در این زمینه آغاز شده و روند تجهیز و توسعه برخی کتابخانهها در حال پیگیری است.
وی با اشاره به اینکه در کنار این اقدامات، پروژههای عمرانی مرتبط با توسعه کتابخانههای مرکزی و سیار نیز در دستور کار قرار گرفته است، بیان کرد: تخصیص اعتبارات برای اجرای این طرحها، گامی مهم در مسیر تقویت زیرساختهای فرهنگی کشور محسوب میشود؛ هرچند برخی چالشهای اداری همچنان وجود دارد و رفع آنها میتواند روند تکمیل پروژهها را سرعت ببخشد.
دستیار دبیرکل نهاد در پایان تأکید کرد: مجموعه این برنامهها نشان میدهد که توسعه کتابخانهها و گسترش فرهنگ مطالعه، نهتنها یک اقدام فرهنگی بلکه بخشی از راهبرد کلان برای تقویت سرمایه اجتماعی، ارتقای آگاهی عمومی و کاهش آسیبهای اجتماعی در جامعه است. در چنین مسیری، همافزایی میان مسئولان فرهنگی، مدیریتهای استانی و نهادهای مختلف میتواند زمینه شکلگیری شبکهای گسترده از خدمات کتابخانهای را فراهم کند؛ شبکهای که دسترسی عادلانه به کتاب و دانش را برای همه اقشار جامعه ممکن سازد.
