به گزارش روابطعمومی ادارهکل کتابخانههای عمومی چهارمحال و بختیاری، در نشست «ایستادهتر از همیشه» که در راستای طرح سراسری «ایستاده برای ایران» که با حضور تعدادی از اساتید دانشگاه، کتابداران و اصحاب رسانه به همت اداره کل کتابخانه های عمومی چهارمحال و بختیاری در بستر فضای مجازی برگزار شد، محمد مختاری، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی کرمانشاه و متخصص علوم سیاسی با نگاهی عمیق به تاریخ ایران، سیر صعودی مقاومت ملی و راهکارهای مقابله با نفوذ بیگانگان را به تفصیل تبیین کرد.
چرا جهان به ایران میاندیشد؟ سه دلیل استراتژیک
محمد مختاری در تبیین علل توجه دائمی قدرتهای جهانی به ایران، سه محور اصلی را برشمرد: علت اصلی توجه بیگانگان به موقعیت ایران در سه محور قابل تبیین است: نخست موقعیت استراتژیک ایران در قلب خاورمیانه به عنوان دروازه جهانی، دوم منابع عظیم نفت و گاز و ذخایر معدنی متنوع و سوم تلاش قدرتهای جهانی برای سلطه بر خاورمیانه از طریق خاک ایران.
وی افزود: متأسفانه برخی کشورها خاک ایران را به عنوان پایگاهی برای نفوذ در منطقه میبینند که این موضوع نیازمند هوشیاری و تدبیر حکیمانه است.
راهکارهای مقابله با تهدیدات: اتحاد، رفع اختلافات و تقویت ریشهها
سخنران این نشست تبیینی با ترسیم راهکارهای مقابله با نفوذ بیگانگان، سه مورد را برشمرد: اتحاد و همدلی ملی میان تمام اقشار و گروههای ایرانی، رفع اختلافات داخلی برای ایجاد وحدت و تقویت مبانی توسعه اقتصادی، نظامی و فرهنگی. وی افزود: تقویت مبانی اقتدار کشور در گرو توجه ویژه به عامل نیروی انسانی است که مهمترین راه تقویت مبانی اقتدار ملی محسوب میشود. ما نیروی جوان و تحصیلکرده داریم؛ اینها سرمایههای اصلی کشور برای پیشرفت و مقابله با هرگونه تهدید خارجی هستند.
تفاوت معنای سیاست از دیدگاه ایران و غرب
مختاری در ادامه این بخش تحلیلی به تبیین تفاوت بنیادین معنای سیاست از نگاه ایران و غرب پرداخت و با نگاهی گذرا به وقایع جنگ جهانی اول و دوم گفت: ژرژ کلمانسو، نخستوزیر فرانسه، در جنگ جهانی اول بیان کرد: «ما دوستان دائمی و دشمنان دائمی نداریم. آنچه برای ما دائم است، منافع ملی ماست.» و این مبنای سیاست غربی قرار گرفت، واقعگرایی محض با در نظر گرفتن منافع ملی بدون محدودیت اخلاقی. ولی دیدگاه سیاست ایرانی واقعگرایی با در نظرگرفتن منافع ملی در چارچوب ارزشهای اخلاقی تعریف میشود. در حقیقت میتوان گفت «توازن بین واقعگرایی و اصول اخلاقی».
مختاری با ارجاع به کتاب «عقل در سیاست» نوشته حسین بشیریه گفت: عناصر تشکیلدهنده هویت ایرانی شامل: هویت ملی با تکیه بر ایران باستان که به ریشههای تاریخی و تمدنی ایران پیش از اسلام میپردازد؛ هویت اسلامی با تکیه بر ایدئولوژی تشیع که بر مذهب تشیع و ارزشهای اسلامی نظر دارد و هویت تجددخواه که به جذب تکنولوژی و نوگراییهای جهانی تکیه دارد. این سه رکن هویت ملی، هویت چندلایه ایران را تشکیل میدهند که در عین تمایز، با هم در تعادل و هماهنگی هستند.
مرور تاریخی مقاومت ایران در برابر مهاجمان
در ادامه این نشست، مختاری به مرور تاریخی مقاومت ایرانیان در برابر مهاجمان پرداخت و گفت: در تاریخ ایران، مهاجمان متعددی از اقوام مهاجر و مهاجم به خاک ایران وارد شدند، از آشوریان و حاکمان بینالنهرین در سال ۱۰۰۰ قبل از میلاد تا اسکندر که نخستین مهاجمی بود که در سال ۳۳۶ قبل از میلاد به ایران حمله کرد. اسکندر توسط اشکانیان(پارتها) بیرون رانده شد و اشکانیان ۴۹۰ سال حکومت کردند. در طول این دوره جنگهای متعدد ایران و روم رخ داد که در اکثر آنها پیروزی با ایران بود. سپس ساسانیان حدود ۴۷۰ سال حکومت کردند. دوران ساسانیان به زمان خود اوج شکوفایی فرهنگ و معماری ایران بود. آنها بیشتر اوقات در جنگ با روم و پیروز میدان بودند. در سال ۶۳۰ میلادی کشور ما مواجه با حمله اعراب به ایران بود. اعراب به مدت ۲ قرن حکومت کردند.
این صاحبنظر حوزه سیاسی در ادامه این سیر تاریخی به دوران ایلخانی و حمله مغول به ایران اشاره کرد و گفت: در قرن هفتم هجری قمری مغولها به ایران حمله کردند و حکومت ایلخانان حدود ۲۰۰ سال طول کشید ولی در نهایت مغولها در فرهنگ ایرانی هضم شدند. تا اینکه دولت صفویه در سال ۹۰۷ هجری قمری توسط شاه اسماعیل اول تأسیس شد. شاه اسماعیل با استفاده از مذهب تشیع به عنوان ایدئولوژی متحدکننده تکههای پراکنده ایران را زیر بیرق اتحاد جمع کرد. اما اینبار نگاه زیادهخواه عثمانی، ایران را درگیر جنگی ناخواسته کرد و در جنگ چالدران به دلیل برتری مهمات نظامی عثمانیها، ایران شکست سختی خورد و سلاح آتشین آنها بر شمشیر قالب شد؛ ولی باوجود شکست ایران و مرگ شاه اسماعیل جانشینان وی استقلال ایران را حفظ کردند.
مختاری ادامه داد: در دوران صفویه و دوران قاجار مهمترین مسئله جنگ با دولتهای بیگانه بر سر ارمنستان، قفقاز و بینالنهرین بود و در نهایت قفقاز به نفع روسیه و هرات به نفع انگلستان از دست رفت.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به ماجرای یکی از آزادیخواهان ایران در زمان قاجاریه اشاره کرد و گفت:در جریان انقلاب مشروطه، هنگام محاصره تبریز توسط نیروهای محمدعلیشاه که طرفدار استبداد بودند، کنسول روسیه به ستارخان پیشنهاد داد پرچم روسیه را بر سردر خانهاش نصب کند تا در امان باشد. وی با اقتدار ایرانی و لحنی پرشور پاسخ داد: من دوست دارم ۷ مملکت زیر بیرق ایران باشد تا اینکه جانم را با نصب پرچم روسیه بر سردر خانهام نجات دهم.» این نشان میدهد که ایرانیان هیچگاه زیر بیرق هیچ بیگانهای نرفتند. این جمله که در تاریخ مشروطه ایران ثبت شده، نماد بارز استقلالطلبی و غیرت ملی ایرانیان است.
مختاری با جمع بندی سخنانش گفت: باوجود تمام این کشمکشها در طول تاریخ و با وجود زیادهخواهیهای بیگانگان، امروز در نقشه جهان نه نامی از روم است، نه نامی از عثمانی و نه نامی از پادشاهان زیادهخواهی که چشم طمع به مملکت ما دوخته بودند، ولی ایران ماند و بعد از ۳ هزار سال همچنان بزرگ و سربلند در روی نقشه و بین کشورهای جهان قدرت نمایی میکند و میتوان با جرأت گفت مهمترین عامل ماندگاری آن نیروی انسانی غیرتمند و اتحاد مردم کشورمان بود. اتحاد، دامن نزدن به اختلافات و ایمان مذهبی باعث شد کنار هم بمانیم و اجازه ندهیم وجبی از خاک ایران زیر پای بیگانهای جای بگیرد و این بار هم مردم ما بار دیگر این همبستگی و اتحاد را نشان خواهند داد و به جهان ثابت خواهند کرد که هیچ سلاحی قدرت مقابله با غیریت و شجاعت ایرانی را ندارد.
