سه‌شنبه ۱۰ مهر ۱۳۹۷ - ۰۹:۰۷

در نشست کتاب‌خوان «روان شناسی و تربیت سایبر» مطرح شد؛

ضرورت تولید محتوای مکتوب در حوزه تعلیم و آموزش الکترونیکی

نهمین نشست سایبر

نشست کتاب‌خوان «روان شناسی و تربیت سایبر» با معرفی دو کتاب «نظریه و عمل رسانه‌های آموزشی در عصر دیجیتال» نوشته حسین اسکندری از انتشارات سمت و «یادگیری از دور در عصر اطلاعات و ارتباطات» نوشته جمعی از نویسندگان از انتشارات دانشگاه پیام نور، برگزار شد.

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، نهمین نشست از سلسله نشست‌های کتاب‌خوان تخصصی مطالعات فضای مجازی با عنوان «روان شناسی و تربیت سایبر»، با همکاری مشترک مرکز مطالعات فضای مجازیِ پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور با حضور الهام اکبری، پژوهشگر و صاحب‌نظر در حوزه آموزش الکترونیک، سید مجید امامی، پژوهشگر و فعال حوزه فرهنگ و ارتباطات، برگزار شد.

ضرورت ورود به حوزه آموزش سایبری

در این نشست الهام اکبری با اشاره به روند تغییرات صورت گرفته در حوزه آموزش طی سال‌های اخیر، گفت: از دهه ۱۹۷۰ دنیا وارد عصر اطلاعات و از دهه ۱۹۹۰ با ظهور اینترنت، دنیا وارد عصر جامعه شبکه‌ای شد که این روند کل زندگی بشری را تحت تأثیر خود قرار داد؛ از این طریق نوع جدیدی از انسان در فرآیند اجتماعی شدن به وجود آمد. انسان‌هایی که در فضای مجازی و سایبری زندگی می‌کنند و زندگی بدون وجود فضای سایبری را تصور نمی‌کنند.

وی افزود: یکی از حوزه‌هایی که به شدت تحت تأثیر این فضا و حوزه سایبری قرار گرفت، حوزه یادگیری و آموزش بوده است. وقتی فردی در فضای سایبری اجتماعی و فرهنگ‌پذیر می‌شود، دیگر نمی‌توان برای آموزش او از همان روش و ابزار معمول در گذشته استفاده کرد و برای آموزش این افراد ناچار به ورود به حوزه سایبر خواهیم بود و باید نوع برنامه‌ریزی و مسیر آموزشی ما متناسب با انسان سایبری امروز باشد.

لزوم مجهز شدن مدرسان به مهارت‌های سایبری

اکبری با بیان اینکه سیستم سنتی آموزش پاسخگوی نیازهای آموزشی جامعه امروز نیست، ادامه داد: یکی از ویژگی نسل امروز که از آنها به عنوان بومیان دیجیتالی یاد می‌کنیم این است که از طریق موبایل و یا تبلت خود می‌توانند تمام اطلاعات مورد نیاز را تنها با حرکت انگشتان خود به دست بیاورند. بر این اساس این نسل که علاقه‌مند به زندگی در این فضای جدید هستند را باید از طریق همین روش‌ها آموزش دهیم که البته لازمه این امر مجهز شدن مدرسان حوزه آموزش، به مهارت‌های آموزشی در فضای سایبری است.

عبور از آموزش از راه دور و حرکت به سمت آموزش آنلاین

این پژوهشگر و صاحب‌نظر در حوزه آموزش الکترونیک در ادامه به کتاب «یادگیری از دور در عصر اطلاعات و ارتباطات» اشاره کرد و گفت: این کتاب به عنوان یکی از اولین تولیدات محتوایی در حوزه آموزش الکترونیک در کشور است که به همت جمعی از نویسندگان در سال ۱۳۹۰ از سوی انتشارات دانشگاه پیام نور منتشر شده است که البته مطالب ارائه شده در این کتاب موضوع مورد انتظار در عنوان این کتاب را تأمین نمی‌کند.

وی افزود: امروزه ما به سسب توسعه و گسترش اینترنت و استفاده از وب۲ ها و شبکه‌های اجتماعی، اساسا دیگر چیزی به عنوان آموزش از راه دور نداریم و با عبور از این مبحث به سمت آموزش الکترونیکی و آنلاین رفته‌ایم. آموزش از راه دور معمولا برای آموزش به افراد ساکن در دور دست و یا روستاهای حاشیه‌ای اختصاص داشت که مباحث آموزشی در قالب فایل‌های الکترونیکی در قالب cd یا dvd برای آنها ارسال می‌شد که امروزه منسوخ شده و جای خود را به آموزش آنلاین داده که علاوه بر ایجاد امکان تعامل میان یاددهنده و یادگیرنده، امکان به روز رسانی محتوا را نیز به در اختیار دو طرف قرار می‌دهد.

خلاء تولیدات مکتوب در حوزه آموزش الکترونیکی

اکبری با اشاره به خلاءهای موجود در این کتاب، درباره مباحثی که نویسندگان می‌توانستند به آن پردازند، گفت: نویسندگان در این کتاب به خوبی به مزایا و معایب آموزش از راه دور اشاره کرده‌اند، اما به نظر من می‌توانست مباحثی چون مولفه‌ها، روش‌های ایجاد، مبانی اختصاصی و تئوری‌های اختصاصی، پروسه و روندها، استانداردها و به خصوص شرایط آموزش از راه دور در ایران نیز در این اثر گنجانده شود.

وی تصریح کرد: به طور کلی معتقدم که ما در حوزه آموزش الکترونیک در ایران و همچنین تولیدات مکتوب در این حوزه با خلاءهایی جدی روبه‌رو هستیم که بر همین اساس طی سال‌های اخیر تلاش کرده‌ام آثاری در این حوزه ارائه کنم که دو کتاب «ادغام تکنولوژی در آموزش عالی» و «شهروند دیجیتال» از جمله آثار در دست انتشار من در این حوزه هستند.

مهارت‌آموزی به جای دانش‌آموزی

ادامه این نشست نیز با سخنان سید مجید امامی با محوریت کتاب «نظریه و عمل رسانه‌های آموزشی در عصر دیجیتال» نوشته حسین اسکندری همراه بود که وی در این باره گفت: به طور کلی این کتاب که در سال ۱۳۹۱ منتشر شده، تلاش دارد در دو بخش مبانی نظری و علوم کاربردی، به حوزه ارتباطات آموزشی و مبانی آموزش الکترونیک بپردازد و نویسنده در اقدامی تحسین‌برانگیز موفق شده که متنی مختصر و اصیل را بر اساس آخرین متون انگلیسی ارائه شده در دنیا، در اختیار علاقه‌مندان به این حوزه قرار دهد.

وی افزود: مطالب ارائه شده در این اثر مباحثی میان رشته‌ای در سه شاخه علوم شناختی، فلسفه ذهن و فلسفه تعلیم تربیت است که حوزه‌هایی بسیار مهم و بسیار نزدیک به هم هستند. یکی دیگر از مباحث مهم در این کتاب موضوع مهارت‌آموزی به جای دانش‌آموزی است که می‌تواند برای استفاده برنامه‌ریزان و سیاست‌گذاران آموزشی ما بسیار موثر و کاربردی باشد. چراکه اگر بخواهیم فضای سایبری جدید را مبنای آموزش در کشور قرار دهیم، بسیاری از مبانی و الگوهای آموزشی ما دستخوش تغییر خواهند شد و مطالعه این بخش می‌تواند راهنمایی خوبی در این جهت باشد.

بررسی چرایی رفتن به سمت آموزش الکترونیک

امامی در ادامه به بخش‌های مختلف این کتاب پرداخت و گفت: در فصل اول این کتاب موضوع «گسیختگی اطلاعات» مطرح شده است که برای همه محققان حوزه علوم انسانی مطالبی بسیار جذاب خواهد بود. فصل دوم به «نسبت فناوری و تعلیم و تربیت» می‌پردازد که با ارائه دیدگاه و نظریاتی ذات‌گرا، به تعریف جایگاه و نقش بازی‌گردانان اصلی این حوزه یعنی کاربر، جامعه و فناوری می‌پردازد.

این پژوهشگر و فعال حوزه فرهنگ و ارتباطات ادامه داد: فصل سوم این کتاب که به نوعی مهم‌ترین فصل این کتاب محسوب می‌شود نیز به «پیوندگرایی یا ارتباط‌گرایی» پرداخته است که طی آن مبنای رفتن به سمت آموزش الکترونیک مورد بررسی قرار گرفته است. نظریه‌هایی که در سه فصل ابتدایی این کتاب ارائه شده، نظریاتی مهم و جالب درباره علوم تربیتی و علوم شناختی هستند که می‌توان آنها را نقطه قوت این کتاب عنوان کرد؛ نظریاتی که به شکلی بسیار روان، خوش‌خوان و راحت فهم ارائه شده‌اند.

نگاه چندسویه زیست بوم‌ها نسبت به فناوری‌های آموزشی

وی درباره سایر فصل‌های این کتاب نیز گفت: «رسانه‌های آموزشی در عصر دیجیتال» عنوان فصل چهارم از این کتاب است که طی آن به موضوعاتی چون تدریس با استفاده از فناوری، تدریس فناوری، یادگیری کارکرد وب۲، وب۳ و شبکه‌های اجتماعی، آموزش و شبیه سازی و ... می‌پردازد. همچنین «زیست بوم‌ها و شبکه‌های یادگیری» نیز عنوان پنجمین فصل از این کتاب است که که به بررسی نگاه چندسویه زیست بوم‌ها بر اساس محیط مورد استفاده از فناوری‌های آموزشی اختصاص دارد که نویسنده طی آن به تحول بینش آموزشی در عصر دیجیتال پرداخته است.

امامی در پایان یادآور شد: بحث «دلالت‌های عصر دیجیتال در برنامه‌ریزی آموزشی» یکی از موضوعاتی است که در فصل پنجم این کتاب به صورت مختصر و کلی اشاره شده، در صورتی که این مبحث خود موضوع یک اثر مکتوب مفصل می‌تواند قرار گیرد، که البته طلبعتا چنین موضوعی در این حجم و قالب نمی‌توانست به طور کامل بررسی شود که نویسنده تنها به بیان کلیاتی در این حوزه اکتفا کرده است.

این نشست که نهمین نشست از سلسله نشست‌های کتاب‌خوان تخصصی مطالعات فضای مجازی با عنوان «روانشناسی و تربیت سایبر» بود، با همکاری مشترک مرکز مطالعات فضای مجازیِ پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با مشارکت نهاد عمومی کتابخانه‌های کشور در کانون اندیشه جوان واقع در خیابان وصال، روبه‌روی سازمان انتقال خون، کوچه دکتر فرهنگی، شماره ۱۹ برگزار شد.

ارسال نظر

    • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
    • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.
8 + 0 =