شنبه ۶ مرداد ۱۳۹۷ - ۱۳:۲۰

فاطمه سلیمانی در نشست نقد و بررسی کتاب خود عنوان کرد؛

«به سپیدی یک رویا» شجره‌نامه نیست

نقد كتاب به سپيدي يك رويا

نویسنده کتاب «به سپیدی یک رویا» عنوان کرد: این یک اثر داستانی است، شجره‌نامه نیست و من در کتاب تلاش کردم از قالب‌های تکراری دوری کنم.

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، نشست نقد و بررسی کتاب «به سپیدی یک رویا» اثری درباره زندگی و سیره حضرت معصومه(س)، با حضور فاطمه سلیمانی نویسنده اثر، الهام اشرفی، منتقد ادبی و جمعی از اعضای کتابخانه عمومی پیروزی تهران، به میزبانی این کتابخانه برگزار شد.

الهام اشرفی در ابتدای این نشست با اشاره به بیان هنرمندان در آثار ادبی و تاریخی عنوان کرد: نکته مهم و بسیار قابل توجه در نگارش این گونه آثار این است که جزئیات، کلیات را می سازد و دقیقا همین نکته سنگ بنای «بیان هنرمندانه» در نگارش است. در این اثر داستان از منظر کنیزی به نام سلطان روایت می‌شود که ضمن این روایت تاریخ و جغرافیای اثر برای خواننده تبیین می‌شود.

وی افزود: یکی از مسائلی که برای خوانندگان یک کتاب مهم است، این است که آیا مطالعه این کتاب، باعث ایجاد تفکر در آنها می‌شود یا خیر؟ چندی پیش در فضای مجازی تبلیغ یک اثر تئاتری را دیدم که در آن عنوان شده بود «زمانی که تئاتری به اتمام می‌رسد در ذهن افراد شروع می‌شود»؛ این کتاب نیز از آن دست آثاری است که می‌توانم بگویم که پس از پایان مطالعه، در ذهن مخاطب آغاز می‌شود.

این منتقد ادبی در ادامه این نشست به شخصیت «اسما» در کتاب «به سپیدی یک رویا» اشاره کرد و گفت:  اسما خواهر حضرت معصومه(س) است که شخصیتی متفاوت از آن حضرت دارد. هر چند این فرد در ابتدا شخصیتی ناراضی از شرایط دارد و مانند بسیاری از شخصیت‌های معمولی در جامعه بسیار غر می‌زند، اما در پایان داستان این شخصیت رشد می‌کند.

اشرفی افزود: یکی از نکات بارز این اثر و هنر نویسنده این است که تنها به بیان تاریخ نمی‌پردازد و شخصیت محبوب داستان که حضرت معصومه(س) است روایت می‌کند. کسی که سفر طول و درازی را برای دیدن برادرش طی می‌کند. این موضوع حتی درباره شخصیت امام رضا(ع) و مأمون نیز صدق می‌کند.

وی درباره محتوای این اثر نیز توضیح داد: با خواندن این کتاب متوجه می‌شویم که نویسنده تحقیقات بسیاری انجام داده و روایت‌های پاره پاره را به کمک راوی داستان، متحد و یکپارچه کرده است. به عنوان مثال در این کتاب متوجه می‌شویم که حضرت معصومه(س) با داشتن برخی دشمنان، محبان بسیاری نیز داشته‌اند.

این منتقد با اشاره به شخصیت‌پردازی و فضاسازی مناسب در این اثر، ادبی: کتاب از مؤلفه‌ها و عناصر داستانی خوبی برخوردار است که در مطالعه آن با صحنه‌های زیادی مواجه می‌شویم؛ هر چند برخی از دوستانی که در این جلسه حضور دارند نسبت به فصل اول انتقاداتی مطرح کردند، اما به نظر من فصل اول زیبا است و تصاویر خوبی درآن وجود دارد که به زیبایی رمان کمک می‌کند.

وی همچنین درباره برخی انتقادات مطرح درباره این اثر گفت: مواردی چون تغییر بسیاری از دیالوگ‌ها در کتاب به لحن امروزی و همچنین عدم معرفی اسامی مطرح شده در کتاب در پایان یا مقدمه کتاب، مواردی هستند که می‌توان نقدهایی به آن وارد کرد؛ به عنوان مثال شخصیتی به نام «خیزران» کنیز امام رضا(ع) را بسیاری از خوانندگان نمی‌شناسند و اگر این اطلاعات در کتاب وجود داشت، اثر قابل فهم تر بود و نیاز به مراجعه به منابع دیگر احساس نمی‌شد.

در ادامه این نشست، فاطمه سلیمانی نویسنده اثر پس از صحبت‌های حاضران در ارتباط با کتاب «به سپیدی یک رویا» گفت: این کتاب یک اثر داستانی است و شجره نامه نیست. من در کتاب تلاش کردم از قالب‌ها و کلیشه‌ها دوری کنم و همین موضوع که خواندن این کتاب باعث شده تا یکی از حاضران در این نشست کنجکاو شود و کتاب‌های دیگری در ارتباط با شخصیت‌هایی که در داستان مطرح شده را بخواند، برای من مایه خرسندی است.

سلیمانی درباره نحوه شهادت حضرت معصومه(س) و روایت‌های زیادی که در این زمینه وجود دارد، گفت: ‌با افراد مطلع صحبت کردم و درباره درگذشت و شهادت این بانو به این نتیجه رسیدم که حضرت براثر رنج سفر درگذشته است. اسامی که در کتاب مطرح شده کاملا مجازی هستند و من تلاش داشتم معصومیت حضرت معصومه(س) را نشان دهم. همین که یک کتاب چالشی را برانگیزد نشان از موفقیت آن دارد.

وی با بیان اینکه داستان را از نقطه عطف زندگی حضرت معصومه(س) شروع کرده، گفت: بسیاری از مخاطبان می‌دانند که حضرت معصومه(س) در مرو به شهادت نرسیده و در قم به شهادت رسیده‌اند. من اگر از ابتدا همه این مسائل را مطرح می‌کردم داستان جاذبه لازم را برای ادامه مطالعه نداشت. با توجه به اینکه داستان برای حضرت معصومه(س) بود دیگر به داستان زندگی امام رضا (ع) یا مأمون نپرداختم.